Soul Retrival

Soul Retrieval betekent letterlijk ‘het terughalen van de ziel’. Het is een oude sjamanistische gedachte die uitgaat van het idee dat een mens door een schokkende, pijnlijke of overweldigende ervaring een deel van zijn ziel of levenskracht kan verliezen. Dit wordt soul loss genoemd: zielsverlies.

Je kunt dit letterlijk spiritueel begrijpen, maar ook als een krachtige beschrijving van een herkenbare menselijke ervaring. Soms gebeurt er iets waardoor je daarna wel verder leeft, maar niet meer helemaal dezelfde bent. Je spontaniteit verdwijnt. Je vertrouwen wordt kleiner. Je creativiteit verstomt. Of je verliest het contact met een deel van jezelf dat ooit vanzelfsprekend aanwezig was.

Soul Retrieval draait om het terugvinden van wat verloren lijkt te zijn gegaan. Niet om iemand anders te worden, maar juist om meer van jezelf terug te halen en opnieuw te durven leven.

1. Wat is Soul Retrieval?

Binnen het sjamanisme wordt de mens niet alleen gezien als een lichaam met gedachten en gevoelens, maar ook als een spiritueel wezen met een ziel of essentie.

Volgens de sjamanistische opvatting kan bij een overweldigende gebeurtenis een deel van die essentie zich terugtrekken. In plaats van de volledige pijn van een ervaring te ondergaan, trekt als het ware iets van jezelf zich terug.

De moderne sjamanistische leraar Sandra Ingerman omschrijft soul loss daarom niet uitsluitend als iets negatiefs. Binnen haar visie kan het aanvankelijk juist een vorm van bescherming zijn: een deel van de essentie trekt zich tijdens een overweldigende ervaring terug.

Het probleem ontstaat wanneer dat deel niet vanzelf terugkeert.

Je leven gaat verder, maar iets lijkt te ontbreken.

Dat kan volgens de sjamanistische visie bijvoorbeeld gebeuren na:

• verlies of afwijzing;
• een ongeluk of andere schokkende gebeurtenis;
• geweld of misbruik;
• het einde van een belangrijke relatie;
• langdurige angst of onveiligheid;
• gebeurtenissen waardoor je jezelf sterk moest aanpassen.

Soul Retrieval is het proces waarin wordt geprobeerd die verloren essentie opnieuw thuis te brengen.

2. Wat betekent zielsverlies?

Zielsverlies betekent niet dat iemand volgens het sjamanisme plotseling helemaal geen ziel meer heeft. Het gaat om het idee dat een deel van de levenskracht niet langer volledig aanwezig of bereikbaar is.

Misschien herken je daar iets van.

Mensen zeggen soms:

‘Sinds die gebeurtenis ben ik mezelf niet meer.’

‘Er is toen iets in mij gebroken.’

‘Ik weet niet waar mijn levenslust gebleven is.’

‘Vroeger durfde ik dat gewoon.’

‘Ik voel me niet meer helemaal mezelf.’

De psychologie gebruikt andere verklaringen voor zulke ervaringen. Ze kan bijvoorbeeld kijken naar conditionering, beschermingsmechanismen, dissociatieve processen, zelfbeeld, stress of trauma. Dat zijn niet simpelweg wetenschappelijke woorden voor soul loss. Het zijn andere verklaringsmodellen.

Soul Retrieval stelt een andere vraag:

Welk deel van jou is daar achtergebleven?

Die vraag verandert het perspectief. Je kijkt niet alleen naar wat een ervaring met je heeft gedaan, maar ook naar wat je daardoor niet meer bent gaan leven.

3. Wat kan iemand van zichzelf verliezen?

Dat hoeft niet iets groots of spectaculairs te zijn.

Stel dat je als kind spontaan, nieuwsgierig en uitbundig bent. Je zingt, tekent, stelt eindeloos vragen en trekt je weinig aan van wat anderen daarvan vinden.

Maar iedere keer dat je jezelf laat zien, word je uitgelachen of gecorrigeerd.

Langzaam leer je iets.

Niet spontaan zijn.

Niet opvallen.

Eerst nadenken over wat anderen zullen vinden.

Je past je aan. Die aanpassing kan op dat moment zelfs verstandig zijn. Ze beschermt je tegen afwijzing.

Dertig jaar later ben je misschien een volwassen mens die uitstekend functioneert, maar zegt:

‘Ik zou zo graag wat vrijer willen zijn.’

Wat is er met dat vrije kind gebeurd?

Vanuit persoonlijk meesterschap kunnen we zeggen dat je wereldmodel is veranderd en dat beperkende overtuigingen zijn ontstaan.

Vanuit Soul Retrieval kunnen we een mystiekere vraag stellen:

Waar is dat deel van jou gebleven?

Misschien ben je onderweg niet alleen iets gaan geloven. Misschien heb je ook iets achtergelaten.

4. Hoe werkt een sjamanistische Soul Retrieval?

Binnen hedendaags sjamanistisch werk wordt Soul Retrieval meestal uitgevoerd door een ervaren beoefenaar. Er bestaat geen universeel ritueel dat in iedere sjamanistische cultuur of stroming hetzelfde wordt uitgevoerd.

Een belangrijk element is de sjamanistische reis.

Met behulp van bijvoorbeeld trommels, ratels, ritme, zang of andere rituele vormen wordt een veranderde bewustzijnstoestand opgezocht. De sjamaan reist volgens de spirituele voorstelling naar een niet-alledaagse werkelijkheid en zoekt daar naar het verloren zielsdeel.

Dat deel kan zich tijdens zo'n reis op allerlei manieren tonen.

Als een kind.

• Een dier.
• Een vroegere versie van de persoon.
• Een licht.
• Een voorwerp.

Of een andere symbolische of spirituele verschijningsvorm.

Wanneer het verloren deel wordt gevonden, wordt het volgens de sjamanistische traditie teruggebracht naar de persoon. In moderne vormen van Soul Retrieval wordt daarbij veel nadruk gelegd op de essentie, kracht of kwaliteiten die terugkeren.

Letterlijk of symbolisch?

Daar hoeven we geen definitief antwoord op te geven.

Voor iemand die vanuit een sjamanistisch wereldbeeld leeft, kan de reis een werkelijke ontmoeting binnen een spirituele werkelijkheid zijn.

Een ander kan dezelfde ervaring zien als een diepe vorm van imaginatie waarin het onbewuste via beelden communiceert.

Misschien zijn het twee verschillende verklaringen voor dezelfde ervaring.

Misschien ook niet.

Soul Retrieval hoeft dat mysterie niet op te lossen.

5. Welke kwaliteiten kunnen terugkomen?

Een verloren zielsdeel is binnen deze visie niet alleen verbonden met het verleden. Het kan ook iets terugbrengen wat je in het heden opnieuw nodig hebt.

Denk bijvoorbeeld aan:

• moed;
• levenslust;
• speelsheid;
• creativiteit;
• vertrouwen;
• eigenwaarde;
• nieuwsgierigheid;
• liefde;
• sensualiteit;
• spontaniteit;
• verbondenheid;
• het vermogen om je werkelijk te laten zien.

Dat maakt Soul Retrieval bijzonder interessant binnen persoonlijk meesterschap.

Persoonlijk meesterschap wordt gemakkelijk opgevat als jezelf verbeteren: sterker worden, meer leren, betere gewoontes ontwikkelen en beperkingen overwinnen.

Maar misschien bestaat groei niet alleen uit toevoegen.

Soms ligt groei juist in terughalen.

Niet: wat moet ik nog worden?

Maar:

Wat was altijd al van mij en leef ik niet meer?

6. Wat heeft Soul Retrieval met je wereldmodel te maken?

Wanneer iets pijnlijks gebeurt, verandert niet alleen wat je hebt meegemaakt. De ervaring kan ook invloed krijgen op hoe je daarna naar jezelf en de wereld kijkt.

Na afwijzing kan bijvoorbeeld de overtuiging ontstaan:

‘Als ik mezelf werkelijk laat zien, word ik afgewezen.’

Zo'n overtuiging kan onderdeel worden van je wereldmodel.

Daarna ga je jezelf beschermen. Je neemt minder risico. Laat bepaalde kanten van jezelf minder zien. Misschien kies je zelfs mensen, werk en situaties waarin dat verborgen deel nauwelijks meer wordt uitgedaagd.

Je wereldmodel bevestigt zichzelf.

Maar buiten dat huidige wereldmodel bestaan nog andere mogelijkheden.

Het vrije deel dat je ooit was, kan daar één van zijn.

Soul Retrieval voegt daar een intrigerende gedachte aan toe: misschien hoef je dat deel niet helemaal opnieuw te creëren.

Misschien moet je het terugvinden.

7. Soul Retrieval en je verborgen wijsheid

Hier raakt Soul Retrieval aan verborgen wijsheid.

Niet alles wat in jou aanwezig is, bevindt zich voortdurend binnen je bewuste bereik. Herinneringen, gevoelens, beelden en mogelijkheden kunnen lange tijd naar de achtergrond verdwijnen en onverwacht opnieuw verschijnen.

Dat gebeurt bijvoorbeeld in dromen.

Je droomt over het huis waarin je vroeger woonde. Over een kind dat alleen ergens zit. Over een vergeten kamer. Een dier dat je blijft volgen. Een oude liefde. Een voorwerp dat je terugvindt.

Zo'n droom betekent niet automatisch dat je een verloren zielsdeel hebt gevonden. Droomsymbolen hebben geen eenvoudige vaste vertaling.

Maar je kunt wel vragen:

Wat uit mijzelf probeert hier opnieuw contact met mij te maken?

Daarmee verandert een droom van een vreemd nachtelijk verhaal in een mogelijke ontmoeting met iets wat buiten je dagelijkse zelfbeeld is geraakt.

Soms weten diepere lagen van onszelf meer dan ons rationele denken onmiddellijk kan bereiken.

8. Waarom is terughalen alleen niet genoeg?

Een van de belangrijkste onderdelen van Soul Retrieval is integratie.

Stel dat je tijdens een sjamanistische reis opnieuw contact maakt met het spontane kind dat je ooit was.

Je voelt iets terugkomen.

• Vrijheid.
• Energie.
• Nieuwsgierigheid.

Je komt thuis en voelt je diep geraakt.

Maar vervolgens leef je precies zoals daarvoor.

Je zegt opnieuw ja terwijl je nee voelt. Je onderdrukt je creativiteit. Je kiest voortdurend voor veiligheid. Je houdt je in omdat je bang bent voor het oordeel van anderen.

Waar moet dat teruggekeerde deel dan leven?

Daarom begint na het terughalen een tweede beweging:

het teruggevonden deel ruimte geven in je werkelijke leven.

• Misschien ga je weer schilderen.
• Misschien spreek je je eindelijk uit.
• Misschien zeg je nee.
• Misschien trek je die vreemde jas aan waar je blij van wordt.
• Misschien geef je die speech terwijl je wereldmodel nog roept dat je dat nooit zou durven.

Je hoeft niet eerst volledig veranderd te zijn.

Door het teruggevonden deel daadwerkelijk te leven, ontstaan nieuwe ervaringen. En nieuwe ervaringen kunnen vervolgens je bestaande wereldmodel verrijken.

9. Is Soul Retrieval hetzelfde als traumaverwerking?

Nee.

Soul Retrieval is een sjamanistische en spirituele praktijk en geen erkende psychologische traumabehandeling. Bij ernstige of aanhoudende traumaklachten is professionele psychologische of medische hulp belangrijk.

Tegelijkertijd bestaan er interessante raakvlakken.

Zowel binnen bepaalde psychologische benaderingen als binnen Soul Retrieval bestaat het besef dat mensen na overweldigende ervaringen het contact kunnen verliezen met bepaalde gevoelens, mogelijkheden of aspecten van zichzelf.

De verklaring verschilt.

Psychologie onderzoekt daarbij psychologische, neurologische en lichamelijke processen.

Sjamanisme spreekt over ziel, essentie, levenskracht en spirituele werkelijkheid.

Het ene perspectief hoeft het andere niet automatisch ongeldig te maken, maar ze moeten ook niet kunstmatig aan elkaar gelijk worden gesteld.

Er mag iets onbekends overblijven.

10. Kun je zelf op zoek naar wat je bent kwijtgeraakt?

Een traditionele Soul Retrieval vraagt specifieke sjamanistische kennis en ervaring. Maar de fundamentele vraag achter Soul Retrieval kun je wel zelf onderzoeken.

Neem niet als uitgangspunt dat er iets mis met je is.

Vraag jezelf liever:

• Wie was ik voordat ik leerde mijzelf tegen te houden?
• Wat deed ik vroeger vanzelf?
• Wanneer voelde ik mij werkelijk levend?
• Welke kwaliteit heb ik opgegeven om geaccepteerd te worden?
• Wat ben ik na een bepaalde ervaring niet meer gaan doen?
• Welke kant van mezelf vind ik moeilijk om opnieuw toe te laten?
• Wat zou ik terughalen als ik wist dat het nog ergens op mij wachtte?

Probeer niet onmiddellijk rationele antwoorden te produceren.

Een herinnering kan voldoende zijn.

Een gevoel.

Een droom.

Een beeld.

Misschien zelfs alleen het vreemde besef:

Daar ben je weer.

11. Soul Retrieval en persoonlijk meesterschap

Hier krijgt Soul Retrieval zijn diepste betekenis.

Persoonlijk meesterschap betekent niet dat je jezelf volledig beheerst of dat je uiteindelijk een perfecte versie van jezelf wordt.

Het betekent steeds vollediger durven leven vanuit wie je bent.

Daarvoor moet je soms vooruit.

Nieuwe ervaringen opdoen. Onbekende mogelijkheden onderzoeken. Buiten je huidige wereldmodel stappen.

Maar soms moet je juist terug.

Naar een deel van jezelf dat je ooit hebt achtergelaten omdat het leven op dat moment iets anders van je vroeg.

Soul Retrieval laat zien dat persoonlijke ontwikkeling niet altijd een rechte lijn naar voren is.

Soms ligt je volgende mogelijkheid achter je.

Je hoeft daar niet opnieuw te worden wie je vroeger was. Je neemt iets ouds mee naar een nieuwe werkelijkheid. Het kind keert niet terug als kind. Zijn nieuwsgierigheid kan terugkeren in de volwassene.

Dat is integratie.

Wat verloren was, krijgt een nieuwe vorm.

12. Tenslotte

Soul Retrieval raakt aan een van de oudste en misschien ook mooiste gedachten over persoonlijke heelwording: dat niet alles wat je onderweg bent kwijtgeraakt voorgoed verloren hoeft te zijn.

Binnen het sjamanisme wordt dat letterlijk genomen. Een deel van de ziel of essentie kan zich tijdens een overweldigende ervaring terugtrekken en door middel van een sjamanistische reis worden teruggebracht.

Je kunt het ook anders ervaren.

Als het terugvinden van je moed.

Je creativiteit.

Je vertrouwen.

Je speelsheid.

Je levenskracht.

Of een kant van jezelf waarvoor lange tijd geen plaats was binnen het leven dat je had opgebouwd.

En misschien ligt daar de verbinding met persoonlijk meesterschap.

Je hoeft niet voortdurend iemand nieuws te worden.

Soms vraagt het leven juist dat je terugkeert naar iets wat altijd al van jou was.

Niet om in het verleden te blijven, maar om het mee te nemen naar wat nog mogelijk is.

Want misschien is een verloren deel van jezelf uiteindelijk nooit werkelijk verdwenen.

Misschien wacht het alleen tot jij het weer herkent.