Kwantummodel

Veel van wat we voor werkelijkheid aanzien, is eigenlijk onze interpretatie van de werkelijkheid.

Door ervaringen, opvoeding, cultuur, overtuigingen, emoties en verwachtingen bouwen we een wereldmodel op. Dat model vertelt ons wie we zijn, hoe andere mensen waarschijnlijk zullen reageren en wat voor ons wel en niet mogelijk is.

Dat is nuttig. Zonder wereldmodel zouden we voortdurend opnieuw betekenis moeten geven aan alles wat er gebeurt.

Maar er zit ook een beperking in.

Want wat gebeurt er wanneer je wereldmodel zegt:

• Ik ben niet creatief.
• Ik kan niet voor een groep spreken.
• Zo'n leven is niet voor mij weggelegd.
• Ik ben nu eenmaal zo.

Dan kan iets onmogelijk lijken, terwijl het misschien vooral buiten de grenzen van je huidige wereldmodel ligt.

Binnen Helder Dromen noemen we het perspectief waarin we ons openstellen voor die veel grotere werkelijkheid van mogelijkheden het kwantummodel.

Het kwantummodel gaat niet uit van wat je op dit moment voor mogelijk houdt, maar onderzoekt wat er nog meer mogelijk kan zijn.

1. Wat is het kwantummodel?

Het kwantummodel is binnen Helder Dromen een spiritueel en filosofisch model voor persoonlijke ontwikkeling.

Centraal staat het verschil tussen twee begrippen:

• Wereldmodel
  Alles wat je op basis van je huidige kennis, ervaringen en overtuigingen als werkelijk en mogelijk beschouwt.
• Kwantummodel
  Het veel grotere domein van mogelijkheden dat ontstaat wanneer je niet langer aanneemt dat de grenzen van je huidige wereldmodel ook de grenzen van de werkelijkheid zijn.

Dat betekent niet dat letterlijk alles mogelijk is.

Het betekent dat je niet weet hoeveel er mogelijk is buiten wat je nu kunt zien.

Dat verschil is fundamenteel.

Je wereldmodel is niet de wereld

Een wereldmodel is altijd onvolledig.

Je hebt niet iedere ervaring gehad.

Je kent niet ieder mens.

Je hebt niet iedere vaardigheid onderzocht.

Je weet niet welke ontmoetingen nog gaan plaatsvinden.

Je kent niet alle eigenschappen van jezelf.

En je kunt onmogelijk alle toekomstige omstandigheden voorspellen.

Toch behandelen we ons wereldmodel gemakkelijk alsof het de werkelijkheid zelf is.

Het kwantummodel doorbreekt die vanzelfsprekendheid.

2. Waarom noemen we dit het kwantummodel?

De naam is geïnspireerd door de kwantumfysica.

De ontwikkeling van de kwantumfysica liet zien dat ons vertrouwde beeld van de werkelijkheid niet voldoende was om verschijnselen op zeer kleine schaal te beschrijven.

Superpositie, waarschijnlijkheid, kwantumvelden en kwantumverstrengeling confronteerden natuurkundigen met een werkelijkheid die niet volledig binnen het bestaande klassieke wereldbeeld paste.

Dat betekende niet dat ineens alles mogelijk werd.

Het betekende wel dat het bestaande model niet de volledige werkelijkheid beschreef.

Daar ligt de inspiratie voor het kwantummodel.

Inspiratie is geen bewijs

Dit onderscheid is essentieel.

Kwantumfysica bewijst niet dat gedachten materie creëren.

Ze bewijst niet dat bewustzijn een gewenste toekomst kan selecteren.

En ze bewijst niet dat visualisatie ervoor zorgt dat het universum een gewenste gebeurtenis manifesteert.

Het kwantummodel is daarom geen natuurkundige theorie.

Het gebruikt een veel fundamentelere gedachte als inspiratie:

wat wij op dit moment over de werkelijkheid denken te weten, hoeft niet alles te zijn wat de werkelijkheid kan bevatten.

3. Hoe kan een wereldmodel mogelijkheden beperken?

Een wereldmodel bevat niet alleen kennis.

Het bevat ook verwachtingen en overtuigingen.

Daaronder kunnen beperkende overtuigingen zitten.

Neem iemand die denkt:

Ik kan absoluut niet spreken voor een grote groep.

Wanneer hij dat werkelijk gelooft, beïnvloedt die overtuiging wat hij doet.

Hij meldt zich niet aan voor presentaties.

Hij vermijdt situaties waarin hij moet spreken.

Wanneer hij toch voor een groep staat, interpreteert hij zenuwen als bewijs:

Zie je wel, ik kan dit niet.

Daardoor doet hij nauwelijks ervaringen op die zijn overtuiging kunnen tegenspreken.

Zo kan een wereldmodel zichzelf versterken.

Wat buiten het model ligt, wordt moeilijk zichtbaar

Het interessante is dat er buiten dat wereldmodel allerlei mogelijkheden kunnen bestaan.

Misschien kan hij leren presenteren.

Misschien blijkt hij zelfs talent te hebben.

Misschien kan hij met zenuwen tóch spreken.

Misschien ontdekt hij dat bijna iedereen zenuwachtig is.

Misschien ontmoet hij iemand die hem uitnodigt voor een presentatie.

Misschien gebeurt er iets waardoor hij ineens denkt:

Waarom maak ik dit eigenlijk zo groot?

Geen van deze mogelijkheden hoeft binnen zijn huidige wereldmodel serieus te bestaan.

Toch kunnen ze werkelijk mogelijk zijn.

4. Moet verandering altijd stap voor stap plaatsvinden?

Nee.

Dit is een belangrijk onderdeel van het kwantummodel.

Persoonlijke groei wordt vaak voorgesteld als een keurige trap:

eerst stap één, dan stap twee, daarna stap drie.

Soms werkt verandering inderdaad zo.

Maar niet altijd.

Soms ligt de mogelijkheid vlak naast je

Iemand die niet durft te spreken voor honderd mensen kan beginnen met vijf mensen.

Daarna tien.

Daarna twintig.

Dit is een aangrenzende mogelijkheid: een mogelijkheid die dicht genoeg bij het bestaande wereldmodel ligt om al voorstelbaar of bereikbaar te zijn.

Dat kan een bijzonder krachtige manier van veranderen zijn.

Maar het is slechts één vorm van mogelijkheid binnen het kwantummodel.

Soms maak je ineens een veel grotere sprong

Dezelfde persoon kan ook op een avond denken:

• Waar ben ik eigenlijk precies bang voor?
• Dat ik mijn tekst vergeet?
• Dat ik rood word?
• Dat iemand me niet goed vindt?

En vervolgens:

Wat is eigenlijk het ergste dat kan gebeuren?

Misschien verandert er op dat moment iets.

Niet zijn verleden.

Niet zijn spreekervaring.

Niet de zaal.

Maar de betekenis die hij eraan geeft.

Hij denkt:

Als ik me verspreek, herstel ik mezelf. Als iemand me niet goed vindt, is dat vervelend maar niet rampzalig. Ik ga het gewoon doen.

Een week later staat hij voor honderd mensen.

Dat is geen keurige reeks aangrenzende stapjes.

Het is een grotere verschuiving waarbij een mogelijkheid die eerst buiten zijn wereldmodel lag ineens binnen bereik komt.

Ook dát is het kwantummodel.

5. Welke mogelijkheden bestaan er buiten je huidige wereldmodel?

Dat weten we per definitie niet volledig.

Als je ze allemaal al kende, zouden ze immers al onderdeel zijn van je wereldmodel.

Juist daarom is openheid belangrijk.

Een nieuwe mogelijkheid kan ontstaan door:

• een aangrenzende mogelijkheid;
• een plotseling inzicht;
• een onverwachte ontmoeting;
• nieuwe kennis;
• een ervaring die een oude overtuiging tegenspreekt;
• droomkracht en verbeelding;
• intuïtie;
• inspiratie;
• rationeel denken;
• een crisis of ingrijpende gebeurtenis;
• synchroniciteit;
• experimenteren;
• iets simpelweg tóch doen.

Soms ontstaat verandering langzaam.

Soms onverwacht.

Soms begrijp je achteraf precies waardoor iets veranderde.

En soms nauwelijks.

Het kwantummodel schrijft daarom niet voor hoe groot de volgende stap moet zijn. Het opent de mogelijkheid dat er meer routes bestaan dan je huidige wereldmodel kan voorspellen.

6. Welke rol spelen aangrenzende mogelijkheden?

Aangrenzende mogelijkheden blijven belangrijk binnen het kwantummodel.

Ze zijn alleen niet het hele model.

Een aangrenzende mogelijkheid bevindt zich dichtbij genoeg om vanuit de huidige situatie bereikbaar te worden.

Dat is vooral waardevol wanneer een grote verandering nog te ver weg voelt.

Iemand denkt bijvoorbeeld:

Ik kan nooit ondernemer worden.

Een aangrenzende mogelijkheid kan dan zijn:

Misschien kan ik één avond per week onderzoeken of iemand belangstelling heeft voor wat ik wil aanbieden.

Dat is geen compleet nieuw leven.

Maar het creëert wel nieuwe informatie.

Ervaring kan het wereldmodel veranderen

Misschien blijkt niemand geïnteresseerd.

Ook dat is informatie.

Maar misschien reageren drie mensen enthousiast.

Dan ontstaat een ervaring waarvoor het oude wereldmodel nog geen goede verklaring had.

Blijkbaar is mijn idee niet zo onmogelijk als ik dacht.

Een beperkende overtuiging kan daardoor veranderen in een meer helpende overtuiging.

Het wereldmodel wordt verrijkt.

Maar de aangrenzende mogelijkheid is dus een instrument binnen het kwantummodel, niet de grens ervan.

7. Welke rol speelt droomkracht?

Droomkracht is een andere belangrijke ingang naar mogelijkheden buiten het bestaande wereldmodel.

Met verbeeldingskracht kunnen we iets innerlijk voorstelbaar maken dat nog niet bestaat of nog niet door ons is ervaren.

Een nieuw beroep.

Een onderneming.

Een gesprek dat je nooit hebt durven voeren.

Een kunstwerk.

Een andere relatie met jezelf.

Een leven dat er anders uitziet dan vandaag.

Verbeelding doorbreekt het bekende

Dat is bijzonder.

Je hoeft iets nog niet werkelijk te hebben meegemaakt om er innerlijk al een voorstelling van te kunnen vormen.

Daarmee kan droomkracht het bestaande wereldmodel tijdelijk overstijgen.

Visualiseren is één methode om dat vermogen bewust te gebruiken.

Het maakt een mogelijkheid niet automatisch werkelijkheid.

Maar het kan wel iets belangrijks doen:

een mogelijkheid die buiten je wereldmodel lag, wordt innerlijk denkbaar en voelbaar.

En wat voorstelbaar wordt, kan vervolgens onderzocht worden.

8. Hoe kunnen beperkende overtuigingen plotseling veranderen?

Niet iedere beperkende overtuiging hoeft jarenlang laag voor laag te worden afgebroken.

Soms gebeurt dat wel.

Maar soms verandert een overtuiging verrassend snel.

Dat kan gebeuren wanneer iemand een ervaring heeft die zo sterk in strijd is met zijn oude overtuiging dat die overtuiging moeilijk intact kan blijven.

Of wanneer één vraag de logica eronder blootlegt.

“Wat is het ergste dat kan gebeuren?”

Neem opnieuw de angst voor spreken.

De overtuiging lijkt:

Ik kan niet voor een groep spreken.

Maar bij nader onderzoek blijkt daar misschien iets anders onder te liggen:

Iedereen moet mij goed vinden.

Dan verandert de vraag.

Niet:

Hoe word ik eerst een betere spreker?

Maar:

Waarom moet iedereen mij eigenlijk goed vinden?

Wanneer die overtuiging losser wordt, kan de angst eveneens sterk veranderen.

De mogelijkheid om voor honderd mensen te spreken lag dus niet noodzakelijk honderd oefenstappen verderop.

Misschien lag er vooral één overtuiging tussen.

Dat is precies waarom het kwantummodel ruimte laat voor grote sprongen.

9. Wat doen bewustzijn, intentie en aandacht?

Bewustzijn maakt het mogelijk je huidige wereldmodel überhaupt te herkennen.

Zolang een overtuiging als absolute waarheid wordt ervaren, valt er weinig te onderzoeken.

Bewustzijn creëert afstand:

Ik merk dat ik dit geloof.

Daarna kan intentie richting geven:

Ik wil onderzoeken of er iets anders mogelijk is.

Aandacht verandert vervolgens mede wat je opmerkt.

Een mogelijkheid krijgt betekenis

Stel dat je jarenlang niet hebt overwogen om van beroep te veranderen.

Op het moment dat je die mogelijkheid werkelijk toelaat, vallen ineens andere dingen op:

een opleiding;

een gesprek met iemand;

een vacature;

een vaardigheid die je al bezit;

een idee dat eerder irrelevant leek.

Die mogelijkheden zijn niet noodzakelijk door je gedachten gecreëerd.

Maar je relatie ermee is veranderd.

Wat eerder buiten je wereldmodel viel, krijgt ineens betekenis.

En daardoor kun je erop handelen.

10. Betekent het kwantummodel dat alles mogelijk is?

Nee.

Het kwantummodel zegt niet:

alles is mogelijk.

Het zegt:

er kan meer mogelijk zijn dan je huidige wereldmodel je laat zien.

Dat verschil beschermt het model tegen magisch denken.

Er bestaan werkelijke grenzen.

Je kunt andere mensen niet volledig beheersen.

Je lichaam heeft biologische beperkingen.

Maatschappelijke omstandigheden beïnvloeden mogelijkheden.

Toeval speelt een rol.

Niet iedere ziekte kan worden genezen.

Niet ieder verlangen kan werkelijkheid worden.

En niet iedere droom is uitvoerbaar.

Openheid zonder almacht

Maar het omgekeerde is eveneens belangrijk.

Dat iets niet gegarandeerd mogelijk is, betekent nog niet dat jij al weet dat het onmogelijk is.

Juist daar ontstaat ruimte voor nieuwsgierigheid.

Weet ik werkelijk dat dit niet kan?

Of:

Past het alleen nog niet binnen mijn huidige wereldmodel?

Dat zijn totaal verschillende vragen.

11. Is het kwantummodel hetzelfde als manifesteren?

Niet noodzakelijk.

Manifestatie kan binnen spiritualiteit betekenen dat een innerlijke intentie, gedachte of energetische afstemming zich uiteindelijk in de uiterlijke werkelijkheid manifesteert.

Het kwantummodel is breder.

Het gaat in de eerste plaats over mogelijkheden buiten het huidige wereldmodel.

Sommige daarvan kunnen uiteindelijk werkelijkheid worden.

Andere blijken niet haalbaar.

En weer andere mogelijkheden leiden onderweg naar iets wat je vooraf helemaal niet had bedacht.

Niet alleen krijgen wat je vooraf wilde

Dat laatste is belangrijk.

Het kwantummodel hoeft niet te betekenen:

Ik bepaal eerst exact welke werkelijkheid ik wil en vervolgens creëer ik die.

Dat kan het wereldmodel juist opnieuw vernauwen.

Misschien bestaat er buiten je huidige wereldmodel een mogelijkheid die interessanter is dan degene die je nu probeert te manifesteren.

Daarom horen ook vertrouwen, loslaten en mentale flexibiliteit bij dit perspectief.

Soms gaat persoonlijke groei niet over de werkelijkheid dwingen zich aan jouw plan aan te passen.

Soms gaat het over voldoende open worden om iets te herkennen wat je zelf nooit had kunnen plannen.

12. Wat is de spirituele betekenis van het kwantummodel?

Hier gaat het kwantummodel verder dan psychologie.

Binnen Helder Dromen staat het open voor de mogelijkheid dat werkelijkheid meer omvat dan wat rationeel denken en onze huidige kennis onmiddellijk kunnen overzien.

Intuïtie, synchroniciteit, bewustzijn, droomkracht, inspiratie en verborgen wijsheid kunnen binnen dat spirituele perspectief betekenis krijgen.

Niet als natuurkundige bewijzen.

Maar als manieren waarop mensen ervaren dat het leven soms mogelijkheden opent die zij vooraf niet hadden kunnen bedenken.

Het onbekende hoeft niet onmiddellijk ingevuld te worden

Spiritualiteit hoeft daarbij niet te betekenen dat we ieder toeval een kosmische bedoeling geven.

Het kan ook betekenen dat we ruimte laten voor verwondering.

Ik weet het niet.

Dat is soms een krachtiger uitgangspunt dan:

Dat kan niet.

Het kwantummodel vraagt daarom om twee houdingen die elkaar op het eerste gezicht lijken tegen te spreken:

onderscheidingsvermogen én openheid.

Rationeel onderzoeken wat we weten.

En tegelijkertijd beseffen hoeveel we nog niet weten.

13. Hoe verandert een wereldmodel in een kwantummodel?

Niet via één vaste methode.

Dat is juist de essentie.

Het kan geleidelijk gaan.

Een beperkende overtuiging wordt onderzocht. Er ontstaat een aangrenzende mogelijkheid. Een nieuwe ervaring volgt. De overtuiging verandert en het wereldmodel wordt groter.

Maar het kan ook anders.

• Een plotseling inzicht.
• Een ontmoeting.
• Een droom.
• Een besluit.
• Een crisis.
• Een onverwachte kans.
• Een moment waarop je denkt:

Waarom eigenlijk niet?

En ineens wordt iets mogelijk wat vijf minuten eerder nog buiten je werkelijkheid viel.

Het kwantummodel blijft bewegen

Daarom is het kwantummodel geen eindtoestand.

Ook een verrijkt wereldmodel blijft een model.

Vandaag ontdek je mogelijkheden die je gisteren niet zag.

Morgen kunnen daar opnieuw mogelijkheden buiten liggen.

Het kwantummodel is daarmee niet een groter hokje waarin uiteindelijk alle antwoorden passen. Het is het besef dat er altijd werkelijkheid buiten het hokje kan liggen.

14. Tenslotte

We hebben een wereldmodel nodig.

Het geeft structuur aan onze ervaringen en helpt ons navigeren door het leven.

Maar problemen ontstaan wanneer we vergeten dat het een model is.

Een beperkende overtuiging kan dan veranderen in een grens die zo werkelijk voelt dat we niet meer onderzoeken wat daarachter ligt.

Het kwantummodel opent die grens.

Niet door te beweren dat alles mogelijk is.

Niet door kwantumfysica als bewijs voor manifestatie te gebruiken.

En ook niet door voor te schrijven dat persoonlijke groei altijd via kleine stappen moet verlopen.

Het stelt een veel ruimere vraag:

Wat kan er mogelijk zijn buiten wat ik op dit moment voor mogelijk houd?

Soms ligt daar een aangrenzende mogelijkheid.

Soms droomkracht.

Soms een rationeel inzicht.

Soms intuïtie.

Soms een nieuwe ervaring.

Soms een onverwachte ontmoeting.

En soms is er maar één gedachte nodig:

Wat is eigenlijk het ergste dat kan gebeuren?

Waarna je iets doet waarvan je gisteren nog overtuigd was dat je het niet kon.

Dat is de essentie van het kwantummodel.

Niet voorspellen welke mogelijkheid werkelijkheid zal worden, maar voorkomen dat je huidige wereldmodel vooraf bepaalt welke mogelijkheden überhaupt een kans krijgen.

Je wereldmodel vertelt je wat je tot nu toe hebt leren zien.

Het kwantummodel opent je voor wat daarbuiten nog kan bestaan.

Niet alles is mogelijk. Maar er is mogelijk veel meer mogelijk dan je denkt.