Wake Back to Bed

Wake Back to Bed, meestal afgekort tot WBTB, is een bekende techniek om de kans op een lucide droom te vergroten. De methode is eenvoudig: je slaapt eerst een aantal uren, wordt daarna bewust een tijdje wakker en gaat vervolgens opnieuw slapen met de intentie om lucide te worden.

Het bijzondere aan WBTB is dat je gebruikmaakt van de natuurlijke opbouw van je slaap. Later in de nacht worden perioden met REM-slaap doorgaans langer. Juist in deze slaapfase komen levendige dromen veel voor. Door na enkele uren slaap kort wakker te zijn en daarna opnieuw in slaap te vallen, probeer je meer bewustzijn mee te nemen naar een deel van de nacht waarin dromen vaak langer en uitgebreider zijn.

WBTB is geen techniek waarmee je gegarandeerd lucide wordt. Wel behoort het tot de bekendste methoden binnen het leren lucide dromen en wordt het vaak gecombineerd met technieken zoals MILD en WILD.

1. Wat is de Wake Back to Bed-techniek?

De naam beschrijft eigenlijk al precies wat je doet:

slapen → wakker worden → een tijdje wakker blijven → opnieuw naar bed gaan.

Je begint de nacht dus gewoon met slapen. Na enkele uren word je wakker, blijft enige tijd bewust wakker en gaat vervolgens opnieuw slapen.

Het doel daarvan is niet simpelweg je slaap onderbreken.

Tijdens de wakkere periode probeer je je aandacht op dromen en luciditeit te richten. Wanneer je daarna opnieuw inslaapt, is de kans groter dat je relatief snel weer in een periode met veel droomactiviteit terechtkomt.

Daarmee ontstaat een interessante combinatie:

een slaperig lichaam en een geest die net bewust wakker is geweest.

2. Waarom wordt WBTB gebruikt voor lucide dromen?

Onze slaap bestaat uit verschillende slaapstadia die zich gedurende de nacht in cycli herhalen.

De verdeling daarvan verandert naarmate de nacht vordert. Diepe NREM-slaap komt relatief veel voor in het eerste deel van de nacht, terwijl REM-perioden later doorgaans langer worden.

Dat maakt het tweede gedeelte van de nacht interessant voor lucide dromen.

Bewustzijn meenemen naar de droom

Wanneer je gewoon doorslaapt, ga je zonder bewuste onderbreking van de ene slaapcyclus naar de volgende.

Bij WBTB onderbreek je dat patroon tijdelijk.

• Je wordt wakker.
• Je weet waar je mee bezig bent.
• Je denkt aan lucide dromen.
• Je vormt opnieuw je lucide droomintentie.

Daarna ga je weer slapen.

Het idee is dat die kort daarvoor geactiveerde intentie gemakkelijker kan terugkeren wanneer een nieuwe droom ontstaat.

3. Hoe voer je Wake Back to Bed uit?

Een eenvoudige WBTB ziet er als volgt uit:

• ga op je normale tijd slapen;
• word na ongeveer vier tot zes uur slaap wakker;
• blijf korte tijd wakker;
• richt je aandacht op dromen en je voornemen om lucide te worden;
• ga opnieuw liggen;
• val ontspannen weer in slaap.

Vier tot zes uur is daarbij geen magisch tijdvenster dat voor iedereen hetzelfde werkt. Slaapcycli verschillen tussen mensen en zelfs tussen nachten.

Ook de ideale duur van de wakkere periode verschilt.

Sommige mensen kunnen na een paar minuten alweer bewust met hun droomintentie gaan slapen. Anderen blijven bijvoorbeeld twintig tot zestig minuten wakker.

Langer wakker blijven is niet automatisch beter. Wanneer je daarna moeilijk opnieuw inslaapt, werkt de techniek juist tegen je.

4. Wat kun je doen terwijl je wakker bent?

Het doel van de wakkere periode is een merkwaardige balans te vinden.

Je wilt bewust genoeg worden om je intentie opnieuw helder te krijgen, maar niet zo wakker dat slapen daarna moeilijk wordt.

Je kunt bijvoorbeeld kort nadenken over de droom waaruit je wakker werd, je droomplan herinneren of jezelf voornemen een bepaald droomsignaal te herkennen.

Van herinnering naar intentie

Stel dat je vlak voor WBTB droomde dat je op een station stond.

Je herinnert je dat de trein zonder rails door de lucht vloog.

Achteraf is het overduidelijk:

Dat had mijn droomteken kunnen zijn.

Terwijl je wakker bent, stel je je de droom opnieuw voor.

Maar deze keer verandert er iets.

Je ziet de vliegende trein.

Je denkt:

Dat kan niet. Ik droom.

Vervolgens stel je je voor wat je wilt doen zodra je lucide wordt.

Je hebt daarmee niet alleen een droom herinnerd. Je hebt hem verbonden met de intentie om de volgende keer in de droom zelf wakker te worden.

5. Waarom wordt WBTB vaak gecombineerd met MILD?

WBTB is vooral een manier om het juiste moment te creëren. MILD geeft vervolgens richting aan je intentie.

Bij MILD neem je jezelf voor dat je tijdens een volgende droom zult herkennen dat je droomt. Daarbij kun je een eerdere droom opnieuw voor je halen en je voorstellen dat je daarin lucide wordt.

De combinatie kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

Je wordt na vijf uur slaap wakker.

Je herinnert je een droom.

Je blijft kort wakker.

Daarna ga je weer liggen en stelt je de droom opnieuw voor. Wanneer er iets vreemds gebeurt, zie je jezelf ditmaal denken:

Ik droom.

Met die intentie val je opnieuw in slaap.

WBTB en MILD zijn daardoor geen twee namen voor dezelfde techniek. WBTB creëert de slaaponderbreking; MILD richt zich op het herinneren van de intentie om lucide te worden.

6. Kun je WBTB combineren met WILD?

Ja. WBTB wordt ook vaak gecombineerd met WILD, oftewel Wake-Initiated Lucid Dream.

Het uitgangspunt is dan anders.

Bij MILD val je weer in slaap met de intentie om later in de droom te beseffen dat je droomt.

Bij WILD probeer je tijdens het opnieuw inslapen een bepaalde mate van bewustzijn te behouden terwijl de slaap ontstaat.

Daarbij kun je hypnagogie ervaren: kleuren, beelden, geluiden, bewegingen of andere droomachtige verschijnselen.

Een lichtvlek wordt een raam.

Het raam krijgt een kamer.

Je hoort stemmen.

Er verschijnt een vloer onder je voeten.

En ergens tijdens die overgang gebeurt iets merkwaardigs.

Je kijkt niet langer naar de droom.

Je staat erin.

Als het bewustzijn tijdens die overgang behouden blijft, kan direct een lucide droom ontstaan.

7. Hoe lang moet je wakker blijven bij WBTB?

Er bestaat geen universele ideale duur.

Een korte wakkere periode heeft als voordeel dat je nog erg slaperig bent en gemakkelijker opnieuw kunt inslapen. Een langere periode kan ervoor zorgen dat je bewuster bent en je lucide droomintentie duidelijker vormt, maar verhoogt ook het risico dat je daarna wakker blijft liggen.

Daarom is het verstandig WBTB niet als wedstrijd te behandelen.

Het doel is niet:

Hoe lang kan ik wakker blijven?

maar:

Hoe krijg ik voldoende bewustzijn mee zonder mijn slaap onnodig te verstoren?

Voor iemand die na een half uur wakker zijn nauwelijks meer kan slapen, kan vijf of tien minuten veel geschikter zijn.

8. Heb je een wekker nodig voor Wake Back to Bed?

Niet noodzakelijk.

Je kunt een wekker gebruiken om na een aantal uren wakker te worden, maar natuurlijke nachtelijke ontwakingen zijn eveneens bruikbaar.

Misschien word je vanzelf wakker na een droom.

Je kijkt niet meteen op je telefoon.

Je herinnert je wat je droomde.

Dan besef je:

Dit is een mooi moment voor WBTB.

Een natuurlijk ontwaken heeft zelfs een praktisch voordeel: je hoeft je slaap niet speciaal met een alarm te onderbreken.

Wie WBTB regelmatig gebruikt, kan daarom aandacht leren geven aan momenten waarop hij 's nachts toch al wakker wordt.

9. Kan Wake Back to Bed je slaap verstoren?

Ja. Dat is de belangrijkste keerzijde van WBTB.

De techniek onderbreekt bewust je slaap. Wanneer je dit vaak doet, lang wakker blijft of vervolgens moeilijk opnieuw inslaapt, kan dat ten koste gaan van je totale slaapduur en slaapkwaliteit.

Meer WBTB betekent daarom niet automatisch meer of betere lucide dromen.

Gebruik de techniek liever niet wanneer je daardoor structureel te weinig slaapt. Ook wanneer je de volgende dag erg moe bent, is dat een duidelijk signaal om de frequentie of duur van de slaaponderbreking aan te passen.

WBTB is een hulpmiddel voor lucide dromen, geen reden om gezonde slaap ondergeschikt te maken aan luciditeit.

10. Waarom kan WBTB zo'n krachtige overgang naar een lucide droom zijn?

WBTB brengt twee toestanden dicht bij elkaar die normaal ongemerkt in elkaar overvloeien.

Wakker zijn.

En dromen.

Je wordt midden in de nacht wakker terwijl de droom waaruit je kwam nog vers is. Even later ga je opnieuw liggen, maar nu weet je precies wat je wilt onthouden:

de volgende keer dat ik droom, wil ik het herkennen.

Dat maakt WBTB interessant voor zowel DILD als WILD.

Bij DILD verschijnt het besef later vanuit de droom.

Bij WILD probeer je het bewustzijn door de overgang heen mee te nemen.

In beide gevallen gebruik je hetzelfde bijzondere moment: je lichaam is klaar om verder te slapen, terwijl je geest kort daarvoor nog bewust met lucide dromen bezig was.

11. Tenslotte

Wake Back to Bed is een lucide droomtechniek waarbij je na enkele uren slaap bewust wakker wordt en vervolgens opnieuw gaat slapen. De techniek maakt gebruik van het feit dat latere delen van de nacht relatief veel REM-slaap bevatten en wordt vaak gecombineerd met MILD of WILD.

Hoe lang je wakker moet blijven verschilt per persoon. Belangrijker dan een exact aantal minuten is dat je voldoende bewustzijn activeert zonder jezelf zo wakker te maken dat opnieuw inslapen moeilijk wordt.

En juist die terugkeer naar bed kan een bijzonder moment worden.

Je doet het licht uit.

Sluit je ogen.

De kamer verdwijnt.

Eerst is er alleen duisternis.

Dan verschijnen flarden.

Een gezicht.

Een straat.

Een deur.

Langzaam krijgt alles diepte.

Je herinnert je waarvoor je wakker bent geworden.

De straat wordt scherper.

Je kijkt naar je handen.

En voordat de droom je ervan kan overtuigen dat dit allemaal werkelijk gebeurt, herinner jij je iets anders:

ik ben weer aan het dromen.