Droomcontrole

Droomcontrole is het bewust beïnvloeden van wat er tijdens een droom gebeurt. Binnen lucide dromen kan dat betekenen dat je besluit te vliegen, een droomomgeving verandert, een droomfiguur probeert te laten verschijnen of door een muur loopt om te ontdekken wat zich aan de andere kant bevindt.

Droomcontrole wordt vaak met luciditeit vereenzelvigd, maar het zijn verschillende verschijnselen. Luciditeit betekent dat je tijdens de droom weet dat je droomt. Droomcontrole gaat over de invloed die je vervolgens op die droom ervaart.

Juist dat onderscheid maakt droomcontrole interessant. Een lucide droom kan soms bijna grenzeloos aanvoelen, terwijl op een ander moment zelfs iets eenvoudigs niet lukt. De droomwereld kan meebewegen met je intentie, maar ook onverwacht een geheel eigen richting kiezen.

1. Wat is droomcontrole?

Droomcontrole is de ervaren mogelijkheid om bewust invloed uit te oefenen op jezelf, gebeurtenissen of de omgeving binnen een droom.

Die invloed kan klein zijn. Je besluit bijvoorbeeld een andere kant op te lopen of een droomfiguur een vraag te stellen.

Maar droomcontrole kan ook veel verder gaan. Binnen de droomwereld kun je proberen:

• te vliegen of te zweven;
• door muren en andere voorwerpen te bewegen;
• een andere plaats te bereiken;
• droomfiguren te laten verschijnen;
• voorwerpen te veranderen;
• de droomomgeving te transformeren;
• telekinese te gebruiken;
• naar een andere tijd of wereld te reizen.

Daarbij hoeft de droom zich niet te gedragen volgens de beperkingen die we uit het dagelijks leven kennen. Afstand, zwaartekracht, tijd en de eigenschappen van voorwerpen kunnen in een droom veel beweeglijker zijn.

Dat geeft droomcontrole een bijna speels karakter: wat gebeurt er wanneer je niet langer vanzelfsprekend uitgaat van de regels van de wakende wereld?

2. Is droomcontrole hetzelfde als luciditeit?

Nee. Dit is een van de belangrijkste onderscheidingen binnen lucide dromen.

Bij luciditeit weet je:

Ik droom.

Daarmee is nog niet bepaald hoeveel invloed je op de droom hebt.

Je kunt bijvoorbeeld volledig beseffen dat je droomt en toch moeite hebben om van de grond te komen wanneer je probeert te vliegen. Een droomfiguur kan weigeren te verdwijnen en een deur die naar een tropisch eiland zou moeten leiden, kan gewoon uitkomen in de kamer ernaast.

Andersom kan iemand in een gewone, niet-lucide droom bijzondere invloed uitoefenen zonder te beseffen dat het een droom is.

Luciditeit gaat dus over bewustzijn.

Droomcontrole gaat over beïnvloeding.

Beide kunnen samenkomen, maar het ene volgt niet automatisch uit het andere.

3. Welke rol spelen intentie en verwachting bij droomcontrole?

Lucide droomintentie en droomverwachting kunnen belangrijk zijn bij het beïnvloeden van een lucide droom.

Intentie gaat over wat je bewust van plan bent te doen. Je besluit bijvoorbeeld dat je wilt vliegen.

Verwachting heeft meer te maken met wat je denkt dat er vervolgens zal gebeuren. Je kunt willen vliegen en tegelijkertijd verwachten dat het moeilijk zal zijn.

Dat verschil kan binnen een droom opvallend worden.

Stel dat je een deur wilt gebruiken om naar New York te teleporteren. Je kunt proberen de bestaande kamer achter de deur bewust weg te denken. Maar je kunt ook verwachten dat New York zich al achter de deur bevindt.

Je opent hem.

En waar enkele seconden geleden nog een slaapkamer had kunnen zijn, zie je ineens een drukke straat vol licht, verkeer en hoge gebouwen.

Droomcontrole lijkt daardoor niet altijd te werken als het bedienen van een apparaat. Soms lijkt de droom eerder op een wereld die reageert op wat je verwacht dat mogelijk is.

4. Waarom lukt droomcontrole soms niet?

Lucide dromers beschrijven regelmatig situaties waarin iets wat ze bewust willen niet gebeurt.

Dat is niet vreemd. Dromen ontstaan uit een complex samenspel van waarneming, geheugen, emotie, associaties en verwachtingen. Bewuste intentie is daar slechts één onderdeel van.

Bovendien kunnen overtuigingen uit het dagelijks leven blijven doorwerken.

Je weet bijvoorbeeld dat je droomt en wilt door een muur lopen. Toch verwacht een deel van je misschien dat een muur hard en ondoordringbaar is.

Je loopt ertegenaan.

De muur wint.

Een andere keer leg je je hand tegen dezelfde muur en verwacht je dat het oppervlak zacht wordt. Je vingers verdwijnen erin en even later sta je aan de andere kant.

Droomcontrole is daardoor niet alleen een kwestie van willen. Wat binnen de droom vanzelfsprekend of mogelijk voelt, kan eveneens een rol spelen.

5. Kun je een complete droomomgeving controleren?

Een lucide dromer kan soms grote veranderingen in de droomomgeving ervaren.

Een kamer kan veranderen in een bos. Achter een deur kan een andere stad verschijnen. De nacht kan dag worden of een vertrouwde omgeving kan veranderen in een landschap dat nergens in de wakende wereld bestaat.

Toch hoeft volledige controle niet het doel of resultaat te zijn.

Juist onverwachte elementen kunnen een lucide droom fascinerend maken.

Je kunt besluiten een onbekende planeet te bezoeken, maar hoeft niet vooraf te bepalen hoe die planeet eruitziet. Misschien verschijnt er een paarse hemel boven een eindeloze oceaan. Misschien staan er vreemde gebouwen. Misschien ontmoet je een droomfiguur die je nooit bewust hebt bedacht.

Daar ontstaat een interessante tegenstelling.

Je kunt de richting kiezen zonder noodzakelijk te weten wat je zult aantreffen.

Droomcontrole kan daardoor samengaan met ontdekking.

6. Kun je droomfiguren controleren?

Droomfiguren kunnen worden beïnvloed, maar ze gedragen zich niet noodzakelijk zoals de lucide dromer verwacht.

Je kunt iemand proberen te laten verschijnen of een bestaande droomfiguur iets vragen. Soms reageert zo'n figuur precies zoals verwacht.

Maar droomfiguren kunnen ook verrassende dingen doen.

Ze weigeren mee te werken, beantwoorden een vraag met een andere vraag, verdwijnen plotseling of zeggen iets wat je zelf niet bewust had bedacht.

Dat kan een van de meest intrigerende aspecten van droomcontrole zijn. Je weet dat je droomt en toch kan de droom je verrassen.

Een droomfiguur hoeft daarom niet alleen iets te zijn wat je probeert te besturen. Je kunt ook besluiten niets te controleren en eenvoudig vragen:

Wie ben jij?

En vervolgens afwachten wat de droom terugzegt.

7. Kun je alles doen in een lucide droom?

Binnen de ervaren droomwereld kunnen mogelijkheden veel verder gaan dan in het dagelijks leven.

Vliegen, teleportatie, telekinese, onder water ademen, door muren bewegen, van gedaante veranderen of door de tijd reizen kunnen allemaal als droomervaring voorkomen.

Maar dat betekent niet dat iedere lucide dromer iedere gewenste ervaring onmiddellijk kan oproepen.

De ene persoon vliegt tijdens de eerste lucide droom moeiteloos weg. Een ander blijft na meerdere pogingen op de grond staan. Sommige dromers veranderen complete landschappen, terwijl anderen vooral bewust rondkijken in de omgeving die de droom zelf voortbrengt.

Ook binnen één persoon kan dat verschillen.

Een mogelijkheid die vannacht vanzelfsprekend voelt, kan in een volgende droom ineens onmogelijk lijken.

Droomcontrole heeft daarom geen vaste bovengrens die voor iedere dromer hetzelfde is. De droomwereld kan buitengewoon vrij zijn, zonder volledig gehoorzaam te worden.

8. Welke rol speelt droomcontrole bij leren lucide dromen?

Bij leren lucide dromen kan de wens om dromen te controleren een belangrijke motivatie zijn. Het idee dat je bewust kunt vliegen, plaatsen kunt bezoeken of werelden kunt creëren spreekt vanzelfsprekend tot de verbeelding.

Toch is het nuttig om droomcontrole niet als maatstaf voor een 'geslaagde' lucide droom te zien.

Je kunt volledig lucide zijn zonder ook maar iets te veranderen.

Sterker nog, niet controleren kan een heel andere kant van lucide dromen zichtbaar maken. In plaats van een landschap te creëren, kun je kijken waar de droom je naartoe brengt. In plaats van een droomfiguur woorden in de mond te leggen, kun je luisteren naar wat deze uit zichzelf zegt.

Daarmee ontstaan binnen lucide dromen twee bijzondere mogelijkheden naast elkaar:

creëren en ontdekken.

Soms wil je de droomwereld veranderen.

Soms is het veel interessanter om haar te laten bestaan en te ontdekken wat er achter de volgende deur verschijnt.

9. Tenslotte

Droomcontrole is het bewust beïnvloeden van gebeurtenissen, handelingen en omgevingen binnen een droom. Bij lucide dromen kan die invloed uiteenlopen van een kleine bewuste keuze tot ervaringen die in het dagelijks leven onmogelijk zijn.

Maar droomcontrole is niet hetzelfde als luciditeit en evenmin een garantie die automatisch bij een lucide droom hoort.

Intentie, droomverwachting, emoties en de dynamiek van de droom kunnen allemaal meespelen in wat wel en niet lukt.

Misschien ligt juist daarin een belangrijk deel van de aantrekkingskracht.

Een volledig gehoorzame droomwereld zou uiteindelijk alleen uitvoeren wat je al had bedacht. Een lucide droom kan iets vreemders bieden: een wereld waarin je bewust kunt creëren, maar die je tegelijkertijd nog steeds kan verrassen.

Je kunt besluiten te vliegen.

Maar je weet nog niet wat je achter de horizon zult vinden.