We leven gemakkelijk vanuit ons hoofd. We denken vooruit, analyseren wat er is gebeurd, proberen beslissingen te nemen en houden ondertussen rekening met verwachtingen, verplichtingen en alles wat nog moet gebeuren. Ons lichaam doet mee, maar krijgt vaak pas aandacht wanneer het moe wordt, spanning vasthoudt of op een andere manier aangeeft dat we te lang zijn doorgegaan.
Binnen TaoMind geven de drie dantains een ander beeld van de mens. Niet als een hoofd dat een lichaam bestuurt, maar als een geheel waarin lichaam, gevoel, energie, bewustzijn en intuïtie voortdurend met elkaar verbonden zijn.
De drie dantains zijn energiecentra die binnen taoïstische tradities op drie verschillende plekken in het lichaam worden geplaatst: diep in de onderbuik, rond het hartgebied en in het hoofd. Ze hebben ieder hun eigen betekenis en kwaliteit, maar staan niet los van elkaar. Juist hun onderlinge samenhang is belangrijk.
Binnen TaoMind kunnen we ze daarom zien als drie dimensies van dezelfde mens: geworteld in je lichaam, verbonden vanuit je hart en helder in je geest.
1. Wat zijn de drie dantains?
Het begrip dantain komt uit Chinese taoïstische tradities en wordt vaak vertaald als energieveld of elixerveld. Het verwijst naar gebieden waarin qi of chi, de vitale levensenergie, wordt verzameld, ontwikkeld en getransformeerd.
Er worden drie belangrijke dantains onderscheiden:
- Het onderste dantain bevindt zich diep in de onderbuik, enkele centimeters onder de navel en naar binnen richting het centrum van het lichaam.
- Het middelste dantain bevindt zich in het midden van de borst, rond het hartgebied.
- Het bovenste dantain bevindt zich in het hoofd en wordt verbonden met het gebied tussen de wenkbrauwen en verder naar binnen.
De dantains kunnen doen denken aan chakra's, omdat beide systemen werken met energiecentra in het lichaam. Ze komen echter uit verschillende tradities en vallen niet precies met elkaar samen.
Voor TaoMind is vooral de achterliggende gedachte interessant. We bestaan niet uit afzonderlijke onderdelen waarbij het verstand bovenaan staat en de rest moet volgen. Ons lichaam, onze emoties, ons denken, onze energie en onze intuïtie vormen samen één dynamisch systeem.
De drie dantains geven ons een eenvoudige innerlijke kaart om die samenhang beter te begrijpen.
2. Het onderste dantain: je lichamelijke basis
Het onderste dantain bevindt zich enkele centimeters onder de navel en iets naar binnen, diep in de onderbuik. Binnen veel taoïstische tradities is dit het belangrijkste centrum voor het verzamelen en ontwikkelen van chi.
Binnen TaoMind verbinden we het onderste dantain met:
- gronding en stabiliteit;
- lichamelijke aanwezigheid;
- levenskracht;
- geworteld zijn;
- een stevige basis van waaruit je kunt handelen.
Je kunt het onderste dantain zien als je innerlijke zwaartepunt.
Dat is belangrijk, omdat onze aandacht gedurende de dag gemakkelijk de tegenovergestelde beweging maakt. We bewegen omhoog naar ons hoofd. We denken, plannen, vergelijken, piekeren en proberen de werkelijkheid voortdurend te begrijpen.
Het onderste dantain herinnert ons eraan dat bewustzijn niet alleen in het hoofd bestaat. We hebben een lichaam en dat lichaam bevindt zich altijd in het huidige moment.
Je ademhaling vindt nu plaats. Je voeten raken nu de grond. Je lichaam reageert nu op wat er gebeurt.
Terugkeren naar het onderste dantain betekent daarom in de eerste plaats: terugkeren naar je basis.
3. Eerst wortels, dan beweging
Een boom ontleent zijn kracht niet alleen aan wat boven de grond zichtbaar is. Zijn vermogen om te groeien, te bewegen en stormen te doorstaan wordt mede bepaald door zijn wortels.
Dat is een passend beeld voor het onderste dantain.
Ook wij hebben een basis nodig van waaruit we kunnen bewegen. Wanneer die basis ontbreekt, kunnen omstandigheden ons gemakkelijk alle kanten op trekken.
- Een mening van iemand anders brengt ons aan het twijfelen.
- Een onverwachte gebeurtenis haalt ons volledig uit balans.
- Een verwachting zorgt ervoor dat we ons aanpassen.
- Een gedachte over de toekomst veroorzaakt nu al spanning.
- Een tegenslag maakt dat we onmiddellijk onze richting in twijfel trekken.
Geworteld zijn betekent niet dat niets je meer raakt. Het betekent dat er iets in jou aanwezig blijft terwijl de rest beweegt.
Daarom vertegenwoordigt het onderste dantain binnen TaoMind meer dan lichamelijke energie. Het staat ook voor een innerlijke houding: eerst aanwezig zijn en daarna bewegen.
4. Het middelste dantain: het hartgebied
Het middelste dantain bevindt zich in het midden van de borst, rond het hartgebied.
Waar het onderste dantain verbonden is met gronding, lichamelijkheid en levenskracht, verschuift bij het middelste dantain de aandacht naar gevoel en verbinding.
We kunnen dit centrum verbinden met:
- emoties en gevoelens;
- verbinding met andere mensen;
- mededogen;
- zachtheid;
- openheid;
- de gevoelsmatige betekenis die ervaringen voor ons hebben.
Dat betekent niet dat iedere emotie letterlijk op deze plaats ontstaat. Het hartgebied is een centrum waarmee we de gevoelsmatige dimensie van onze ervaring kunnen verbinden.
Dat is belangrijk, omdat we emoties vaak onmiddellijk vanuit ons hoofd proberen te benaderen:
- Waarom voel ik dit?
- Waar komt dit vandaan?
- Waarom reageer ik zo sterk?
- Wat zegt dit over mij?
- Hoe krijg ik dit gevoel weer weg?
Maar voordat je een emotie probeert te begrijpen, kun je haar ook eerst ervaren.
Het middelste dantain vertegenwoordigt daarom een eenvoudige TaoMind-beweging: eerst voelen wat er is voordat je probeert te verklaren wat het betekent.
5. Hart en hoofd hoeven niet tegenover elkaar te staan
We maken gemakkelijk een tegenstelling tussen verstand en gevoel.
- Moet ik mijn hoofd volgen of mijn hart?
- Wat zegt mijn verstand?
- Wat zegt mijn gevoel?
- Welke van de twee heeft gelijk?
Maar misschien begint het probleem al bij de gedachte dat we moeten kiezen.
Binnen TaoMind zijn hoofd en hart geen tegenstanders. Ze zijn onderdelen van hetzelfde geheel.
Een gedachte kan een emotie oproepen. Een emotie kan de manier waarop je denkt veranderen. Een lichamelijke reactie kan je iets laten voelen voordat je rationeel begrijpt wat er aan de hand is.
Daar raakt het middelste dantain aan het Chinese begrip xin, dat vaak wordt vertaald als hartgeest. Het laat zien dat de scherpe scheiding die wij soms maken tussen denken en voelen helemaal niet vanzelfsprekend is.
De interessantere vraag wordt daarom niet: moet ik mijn hoofd of mijn hart volgen?
Maar:
Kunnen denken en voelen elkaar informeren?
Daar begint innerlijke afstemming.
6. Het bovenste dantain: helderheid en bewustzijn
Het bovenste dantain bevindt zich in het hoofd. Het wordt verbonden met het gebied tussen de wenkbrauwen en verder naar binnen richting het centrum van het hoofd.
Binnen TaoMind verbinden we dit dantain met:
- bewustzijn;
- helder waarnemen;
- inzicht;
- verbeelding;
- intuïtie;
- mentale ruimte.
Het is belangrijk om het bovenste dantain niet simpelweg gelijk te stellen aan denken.
Je kunt namelijk enorm veel denken zonder werkelijk helder te zijn.
Sterker nog: soms maakt meer denken een situatie alleen ingewikkelder. Iedere mogelijkheid roept een nieuwe mogelijkheid op. Iedere vraag leidt tot een volgende vraag en ieder toekomstscenario kan weer tien andere scenario's produceren.
Helderheid is iets anders.
Helderheid ontstaat wanneer je kunt waarnemen zonder onmiddellijk alles te hoeven invullen, verklaren of controleren.
Het bovenste dantain staat binnen TaoMind daarom niet voor een hoofd dat alles bestuurt, maar voor een geest die ruimte genoeg heeft om helder te kunnen zien.
7. Het bovenste dantain en je wereldmodel
Daar komt ook het wereldmodel in beeld.
We ervaren de werkelijkheid nooit volledig onbevangen. In ons hoofd bevindt zich een innerlijke kaart die is opgebouwd uit herinneringen, ervaringen, overtuigingen, verwachtingen, taal en ideeën over onszelf, andere mensen en de wereld.
Dat wereldmodel is noodzakelijk. Zonder zo'n kaart zouden we iedere situatie opnieuw vanaf nul moeten interpreteren.
Maar de kaart is niet het landschap.
Stel dat iemand niet reageert op een bericht. De feitelijke situatie is beperkt: er is nog geen antwoord.
Ons wereldmodel kan daar onmiddellijk allerlei betekenissen aan toevoegen:
- Misschien is die persoon boos op mij.
- Ik heb waarschijnlijk iets verkeerd gedaan.
- Blijkbaar ben ik niet belangrijk genoeg.
- Dit gebeurt mij altijd.
- Straks gaat deze relatie helemaal verkeerd.
Vervolgens kunnen emoties en zelfs lichamelijke spanning ontstaan door een werkelijkheid die voor een belangrijk deel door onze eigen interpretatie is ingevuld.
Het bovenste dantain gaat daarom niet alleen over begrijpen. Het gaat ook over ruimte kunnen laten tussen wat er werkelijk gebeurt en wat ons wereldmodel ervan maakt.
Juist in die ruimte kunnen bewustzijn, helderheid en intuïtie ontstaan.
8. Drie dantains, één mens
Nu wordt duidelijk waarom de drie dantains binnen TaoMind vooral interessant zijn wanneer we ze met elkaar verbinden.
- Het onderste dantain brengt je naar je lichamelijke basis: ik sta.
- Het middelste dantain brengt je naar gevoel en verbinding: ik voel.
- Het bovenste dantain brengt je naar bewustzijn en helderheid: ik zie.
En wanneer die drie kwaliteiten samenwerken, ontstaat een vierde beweging:
ik beweeg.
Geen van de drie centra hoeft de andere twee te overheersen.
Alleen denken kan je verwijderen van je lichaam en gevoel. Alleen gevoel kan ervoor zorgen dat je onvoldoende afstand neemt om helder te kijken. En alleen stabiliteit is onvoldoende wanneer een situatie juist om beweging vraagt.
TaoMind zoekt daarom geen dominante plek in jezelf.
Het zoekt samenhang.
9. Meditatie op de drie dantains
Nu we weten waar de drie dantains zich bevinden en welke kwaliteit ze vertegenwoordigen, kunnen we die kennis gebruiken in een eenvoudige meditatie.
Het doel is niet om spectaculaire ervaringen of energieverschijnselen op te roepen. De meditatie draait om aandacht. Je brengt je aandacht achtereenvolgens naar de drie dantains en ervaart ze uiteindelijk als onderdelen van één geheel.
Stap 1 – Aankomen
- Ga ontspannen maar rechtop zitten.
- Sluit je ogen wanneer dat prettig voelt en adem enkele keren rustig in en uit.
- Voel eerst je lichaam als geheel.
Je hoeft niets te veranderen. Je hoeft nergens naartoe. Merk alleen op dat je hier bent.
Stap 2 – Het onderste dantain
Breng je aandacht naar een plek enkele centimeters onder je navel en iets dieper in je onderbuik.
Blijf daar rustig met je aandacht.
Voel je ademhaling, het gewicht van je lichaam en het contact met de stoel of grond.
Laat drie kwaliteiten bij dit gebied horen:
- gronding;
- stabiliteit;
- levenskracht.
Forceer niets. Je hoeft geen energie te voelen. Alleen het richten van je aandacht is voldoende.
Stap 3 – Het middelste dantain
Verplaats je aandacht langzaam omhoog naar het midden van je borst, rond het hartgebied.
Voel wat daar aanwezig is zonder het onmiddellijk te analyseren.
- Misschien voel je warmte of ruimte.
- Misschien ervaar je spanning.
- Misschien merk je een emotie.
- Misschien voel je nauwelijks iets.
Geen van deze ervaringen is beter dan de andere.
Laat het middelste dantain staan voor:
- gevoel;
- verbinding;
- openheid.
Stap 4 – Het bovenste dantain
Breng vervolgens je aandacht naar het gebied tussen de wenkbrauwen en vandaar iets dieper naar binnen in het hoofd.
Gedachten mogen verschijnen. Je hoeft ze niet weg te drukken, maar je hoeft ze ook niet allemaal te volgen.
Laat dit gebied staan voor:
- bewustzijn;
- helderheid;
- intuïtie.
Probeer niets te bedenken. Neem alleen waar.
Stap 5 – Breng de drie dantains samen
Laat de meditatie niet eindigen in je hoofd.
Word opnieuw bewust van het onderste dantain. Voel tegelijkertijd het hartgebied en blijf je ook bewust van het bovenste dantain.
Ervaar de drie gebieden binnen hetzelfde lichaam:
- onderbuik: ik sta;
- hart: ik voel;
- hoofd: ik zie.
En laat die drie kwaliteiten vervolgens samenkomen:
ik ben aanwezig.
Blijf daar enkele minuten rustig bij.
10. Luisteren met je hele systeem
De waarde van de drie dantains hoeft niet beperkt te blijven tot meditatie.
Ze kunnen ook een andere manier van luisteren naar jezelf vertegenwoordigen.
Wanneer je bijvoorbeeld voor een belangrijke keuze staat, kun je jezelf afvragen:
- Wat gebeurt er in mijn lichaam wanneer ik aan deze keuze denk?
- Wat voel ik werkelijk?
- Welke gedachten en overtuigingen spelen mee?
- Wat weet ik feitelijk en wat vult mijn wereldmodel zelf in?
- Is er onder al die informatie een subtiele intuïtieve richting?
Daarmee zeg je niet dat ieder lichamelijk gevoel of iedere emotie automatisch gevolgd moet worden.
Je vergroot alleen de hoeveelheid informatie waarnaar je luistert.
Je beslist niet meer uitsluitend vanuit één deel van jezelf.
11. Van innerlijke afstemming naar Wu Wei
Hier raken de drie dantains aan Wu Wei.
Handelen zonder onnodig te forceren wordt moeilijk wanneer je innerlijk voortdurend verdeeld bent.
- Je lichaam zegt dat het genoeg is, maar je hoofd blijft doorduwen.
- Je gevoel zegt dat iets niet klopt, maar je overtuigingen vertellen je dat je moet doorgaan.
- Je verstand ziet risico's, terwijl een impuls onmiddellijk wil handelen.
- Je intuïtie geeft een richting aan, maar verdwijnt onder eindeloos analyseren.
Hoe meer deze bewegingen elkaar bestrijden, hoe meer energie handelen kost.
Wanneer er meer afstemming ontstaat, verandert dat.
Je staat steviger.
Je voelt wat er gebeurt.
Je kijkt helder.
En daarna handel je.
Dat komt dicht bij Wu Wei: niet passief wachten, maar bewegen zonder meer kracht te gebruiken dan de situatie werkelijk vraagt.
12. De drie dantains en je natuurlijke ritme
De drie dantains laten ook zien waarom balans nooit een vast punt kan zijn.
Soms vraagt het leven vooral om stabiliteit.
Soms om verbinding.
Soms om helder denken.
En soms om intuïtief handelen.
De verhouding verandert voortdurend.
Dat is onderdeel van je natuurlijke ritme.
Balans betekent daarom niet dat onderbuik, hart en hoofd altijd precies evenveel aandacht moeten krijgen. Het betekent dat geen van de drie structureel wordt buitengesloten.
Soms moet je zakken.
Soms moet je voelen.
Soms moet je afstand nemen en helder kijken.
En soms komt alles samen en weet je simpelweg:
nu moet ik bewegen.
13. Terugkeren naar het geheel
Daarmee wordt de meditatie op de drie dantains uiteindelijk meer dan een techniek.
Het is een manier van terugkeren naar jezelf als geheel.
Wanneer je volledig in gedachten bent verdwenen, kun je terugkeren naar je onderste dantain.
Wanneer je emoties alleen nog maar analyseert, kun je opnieuw aandacht geven aan je hartgebied.
Wanneer gevoelens je volledig meenemen, kan het bovenste dantain helpen om opnieuw ruimte en perspectief te ervaren.
En daarna breng je de drie weer samen.
De beweging blijft eenvoudig:
zakken – voelen – waarnemen – verbinden.
Je hoeft niets nieuws aan jezelf toe te voegen. Je brengt alleen terug bij elkaar wat door de drukte van het dagelijks leven gemakkelijk uit elkaar raakt.
14. Tenslotte
De drie dantains geven binnen TaoMind een eenvoudige innerlijke kaart van de mens. Het onderste dantain, diep in de onderbuik onder de navel, staat voor gronding, stabiliteit en levenskracht. Het middelste dantain, rond het hartgebied, brengt ons bij emoties, verbinding en hartgeest.
Het bovenste dantain, tussen de wenkbrauwen en dieper in het hoofd, verbinden we met bewustzijn, helderheid en intuïtie. Het zijn geen drie afzonderlijke werelden, maar verschillende kwaliteiten van één mens.
De meditatie op de drie dantains brengt die kennis vervolgens van begrijpen naar ervaren. Je zakt naar je basis, geeft ruimte aan wat je voelt, maakt je hoofd helder en brengt daarna de drie centra opnieuw samen. Niet om jezelf te verbeteren of een bijzondere toestand te bereiken, maar om vollediger aanwezig te worden.
Geworteld in je lichaam, verbonden vanuit je hart en helder in je geest. Vanuit die samenhang wordt het gemakkelijker om je natuurlijke ritme te voelen, naar meer dan alleen je gedachten te luisteren en uiteindelijk te bewegen zonder jezelf voortdurend te hoeven forceren..
PS: Wil jij je nog meer verdiepen in Taomind, Moderne Ho'oponopono of Droomkracht? Ontdek het hier
