Leven vanuit mystieke deugd: vertrouwen en balans in de Tao
Taomind creër(t) nieuwe mogelijkheden...
Jeroen Jansen
Taomind creër(t) nieuwe mogelijkheden...
04/29/2026
9 min
0

Vertrouwen: de TaoMind-kracht van meebewegen met wat het leven brengt...

04/29/2026
9 min
0

Vertrouwen wordt vaak verward met vertrouwen in jezelf. Geloven dat je iets kunt, achter je keuzes staan en voldoende zelfvertrouwen hebben om een volgende stap te zetten. Maar er bestaat een fundamentelere vorm van vertrouwen. Die wordt juist zichtbaar wanneer je niet meer weet wat er gaat gebeuren.

Zolang het leven ongeveer volgens verwachting verloopt, merk je daar misschien weinig van. Je maakt plannen, neemt beslissingen en ziet min of meer waar je naartoe gaat. Maar het leven laat zich nooit volledig voorspellen. 

Relaties veranderen, mogelijkheden verdwijnen, plannen mislukken en soms sta je voor een keuze waarvan niemand je de uitkomst kan vertellen. Precies daar begint het vertrouwen waar het in dit artikel om draait: niet weten dat alles goedkomt maar toch verder gaan wanneer die zekerheid ontbreekt.

Helder dromen wijst je de weg

1. Vertrouwen wordt zichtbaar wanneer zekerheid wegvalt

Zekerheid en vertrouwen worden gemakkelijk met elkaar verward.

Zekerheid zegt: ik weet wat er gaat gebeuren.

Vertrouwen zegt: ik weet het niet, maar ik ga toch verder.

Dat verschil wordt zichtbaar zodra je iets doet waarvan je de uitkomst niet kunt bepalen.:

  • Je kunt een sollicitatiegesprek zorgvuldig voorbereiden, maar niet beslissen of je wordt aangenomen. 
  • Je kunt alles geven in een relatie, maar niet garanderen dat die relatie blijft bestaan. 
  • Je kunt een onderneming beginnen, goede keuzes maken en hard werken zonder te weten waar je over vijf jaar zult staan.

Zolang de uitkomst min of meer voorspelbaar lijkt, kun je steunen op verwachtingen, ervaring en planning. Wanneer die houvast verdwijnt, blijft er iets anders over.

Vertrouwen.

Niet als garantie en ook niet als positief denken. Je weet werkelijk niet wat er gaat gebeuren. Toch hoeft dat niet te betekenen dat je stilvalt.

En daar zit een paradox. We zoeken vaak eerst zekerheid om te kunnen vertrouwen, terwijl vertrouwen juist nodig wordt op het moment dat zekerheid niet beschikbaar is.

Misschien is vertrouwen daarom niet het verdwijnen van onzekerheid, maar het vermogen om onzekerheid te dragen zonder onmiddellijk een antwoord te eisen.

2. Waarom zoeken we zekerheid wanneer we kunnen vertrouwen?

Weten geeft houvast. Als je weet wat er gaat gebeuren, kun je je voorbereiden. Als je voldoende informatie hebt, kun je een keuze onderbouwen. En wanneer je het gevoel hebt dat je controle hebt, lijkt de kans kleiner dat het leven je onverwacht uit koers brengt.

Daar is niets vreemds aan. Vooruitdenken en plannen zijn waardevolle menselijke vermogens.

Maar soms proberen we met die vermogens iets te bereiken wat onmogelijk is: onzekerheid volledig uitsluiten.

Dat merk je bijvoorbeeld wanneer:

✦ je een beslissing blijft overdenken terwijl er nauwelijks nieuwe informatie bijkomt;

✦ je voortdurend probeert te voorspellen hoe iemand zal reageren;

✦ je oplossingen bedenkt voor problemen die nog niet bestaan;

✦ je steeds opnieuw bevestiging zoekt voor een keuze die je eigenlijk al hebt gemaakt;

✦ je hoopt dat nóg wat meer informatie uiteindelijk alle twijfel zal wegnemen.

Er komt een moment waarop verder denken niet meer tot meer leidt. Je probeert dan met denken toegang te krijgen tot een toekomst die nog niet bestaat.

Daar krijgt niet-weten een andere betekenis. Niet-weten is niet altijd een tekort dat moet worden opgelost. Soms is er eenvoudig nog geen antwoord.

De vraag verandert dan van hoe krijg ik zekerheid? naar:

Kan ik handelen zonder zekerheid?

Dat is een wezenlijke verschuiving. Je blijft onderzoeken wat onderzocht kan worden en beïnvloeden wat binnen je bereik ligt. Maar je hoeft niet langer te wachten tot iedere twijfel verdwenen is voordat je verdergaat.

Vertrouwen vervangt het denken dus niet. Het begint waar het denken geen zekerheid meer kan leveren.

En soms gebeurt precies dat waar we het meest bang voor waren: het leven heeft haar eigen plan.

Helder dromen wijst je de weg

3. Kun je vertrouwen wanneer het leven anders loopt?

Zolang het leven ongeveer volgens plan verloopt, wordt vertrouwen nauwelijks op de proef gesteld. Je krijgt de baan waarop je hoopte, een relatie ontwikkelt zich zoals je verwachtte of je inspanningen leveren het gewenste resultaat op.

Maar wat gebeurt er wanneer een deur zich onverwacht sluit? Bijvoorbeeld:

  • Een relatie eindigt. 
  • Een plan waarop je jarenlang hebt gebouwd valt uiteen.
  •  Iemand verdwijnt uit je leven. 
  • Je hebt iets gerealiseerd waarvan je dacht dat het je gelukkig zou maken en ontdekt dat er nauwelijks iets verandert.

Juist dan krijgt vertrouwen betekenis.

Niet omdat je erop moet vertrouwen dat deze gebeurtenis uiteindelijk ergens goed voor zal zijn. Misschien blijkt dat later zo te zijn, misschien ook niet. Vertrouwen betekent evenmin dat je onmiddellijk vrede moet hebben met wat er gebeurd is. Je kunt verdrietig, boos, teleurgesteld of volledig uit het veld geslagen zijn.

Vertrouwen begint hier veel kleiner:

Ik weet niet hoe dit verdergaat, maar ik hoef dat nu nog niet te weten.

Je hoeft nog geen nieuwe richting te zien. Je hoeft niet te begrijpen waarom iets is gebeurd en je hoeft er nog geen levensles uit te halen. Wat verdwenen is, kan pijn doen terwijl je voorzichtig verdergaat vanuit de werkelijkheid die er nu is.

Je begint ook met loslaten. Niet als vergeten, opgeven of doen alsof iets er niet meer toe doet, maar als langzaam stoppen met verlangen dat het gebeurde alsnog ongedaan kan worden gemaakt.

Wat voorbij is, kun je niet meer veranderen. Hoe je van hieruit verdergaat, ligt nog wel open.

Vertrouwen geeft je geen zekerheid over wat daar zal verschijnen. Het geeft je de ruimte om een volgende stap te zetten zonder die zekerheid eerst te eisen.

Maar daarmee ontstaat een diepere vraag. Als je niet alles kunt kiezen wat het leven je brengt, hoe verhoud je je dan tot dat spontane deel van je bestaan?

4. Amor fati: vertrouwen in wat al gebeurd is

Friedrich Nietzsche gebruikte de uitdrukking amor fati: liefde voor het lot.

Dat gaat verder dan berusting.

Berusten, accepteren en instemmen

Er zit een belangrijk verschil tussen deze bewegingen:

◇ Berusten betekent: het is nu eenmaal zo en ik kan er niets meer aan veranderen.

◇ Accepteren betekent erkennen: dit is wat er werkelijk gebeurd is.

◇ Amor fati gaat verder en vraagt: kan ook datgene wat ik niet gekozen heb uiteindelijk onderdeel van mijn leven zijn?

Dat betekent niet dat je alles wat gebeurt goed moet vinden want je kunt:

  • rouwen om wat verloren is
  • boos zijn over wat je is aangedaan.
  • erkennen dat je zelf een verkeerde keuze hebt gemaakt.
  • je verzetten tegen een situatie die veranderd moet worden.

Amor fati vraagt iets anders: kun je onvoorwaardelijk omarmen wat er gebeurd is?

Je leven bestaat immers niet alleen uit wat volgens plan verloopt. Ook de tegenslag behoort daarbij zoals bijvoorbeeld  de verkeerde keuze maken, de ontmoeting die anders liep dan gehoopt en ook de periode waarin je nauwelijks het idee had dat er iets gebeurde.

Misschien had je sommige geburtenissen daarvan graag uit je levensverhaal geschrapt. Toch zijn ze inmiddels verweven geraakt met alles wat daarna kwam.

Dit hoort er ook bij.

Daar krijgt vertrouwen een andere tijdsrichting. Eerst ging het over een toekomst waarvan je de uitkomst niet kent. Amor fati richt de blik naar achteren: kun je het verleden dat je niet meer kunt veranderen ook omarmen?

Niet door te beweren dat alles goed was, maar door te erkennen dat het je ook hier heeft gebracht.

Daarvoor hoef je nog steeds niet te weten waarom iets gebeurd is.

Helder dromen wijst je de weg

5. Vertrouwen vraagt niet dat alles betekenis heeft

Wanneer iets ingrijpends gebeurt, verschijnt bijna vanzelf de vraag: waarom?

  • Waarom moest dit gebeuren? 
  • Wat moet ik hiervan leren? 
  • Waar is dit goed voor?

Soms wordt achteraf inderdaad duidelijk dat een gebeurtenis iets in beweging heeft gezet. 

  • Een mislukte sollicitatie bracht je misschien bij ander werk. 
  • Een relatiebreuk liet je opnieuw nadenken over hoe je wilde leven. 
  • Een periode van stilstand maakte zichtbaar dat je al veel langer een richting volgde die niet meer bij je paste.

Maar vertrouwen vereist geen verborgen bedoeling achter iedere gebeurtenis.

Er zijn verschillende mogelijkheden:

✧ soms ontdek je pas jaren later welke betekenis een gebeurtenis voor je heeft gekregen;

✧ soms geef je zelf betekenis aan wat er gebeurd is;

✧ soms blijft iets pijnlijk, toevallig of onbegrijpelijk.

Ook dat laatste mag bestaan.

Vertrouwen hoeft daarom niet te zeggen: dit gebeurt met een reden.

Het kan zeggen:

Ik weet niet waarom dit gebeurd is en toch ga ik  toch verder.

Daar keert het niet-weten terug, maar nu op een dieper niveau. Eerst wist je niet wat er zou gebeuren. Nu weet je misschien niet waarom iets gebeurd is.

In beide gevallen ontstaat dezelfde verleiding: het onbekende zo snel mogelijk vullen met een verklaring.

Maar niet iedere open ruimte hoeft onmiddellijk gevuld te worden. Laat een ervaring een deel van je leven worden voordat je haar volledig begrijpt.

Vertrouwen geeft geen antwoord op iedere vraag maar maakt het mogelijk om met sommige onbeantwoorde vragen te leven.

6. Waar eindigt jouw invloed en begint vertrouwen?

Vertrouwen wordt gemakkelijk verward met passiviteit. Alsof vertrouwen betekent dat je achteroverleunt en maar afwacht wat het leven voor je beslist.

Het tegenovergestelde is waar.

Juist omdat je de uitkomst niet volledig kunt bepalen, wordt het belangrijk om helder te zien waar je wél invloed op hebt.

A - Wat ligt bij jou?

✦ hoe zorgvuldig je je voorbereidt;

✦ welke keuze je met de beschikbare informatie maakt;

✦ wat je wel en niet accepteert;

✦ hoeveel aandacht en energie je ergens aan geeft;

✦ dat je opnieuw probeert wanneer iets mislukt;

✦ dat je van richting verandert wanneer dat nodig blijkt.

Wat binnen je invloed ligt, vraagt om verantwoordelijkheid. Daar maak je keuzes, kom je in beweging en stuur je bij wanneer de werkelijkheid daarom vraagt. Vertrouwen ontslaat je dus niet van handelen, maar maakt juist duidelijk waar jouw handelen betekenis heeft.

Tegelijkertijd houdt jouw invloed ergens op. Hoe zorgvuldig je ook kiest of hoeveel energie je ergens in steekt, een deel van wat daarna gebeurt blijft buiten jouw bereik.

B - Wat ligt niet volledig bij jou?

◇ hoe andere mensen reageren;

◇ of iemand bij je blijft;

◇ welke onverwachte mogelijkheden verschijnen;

◇ of iedere inspanning het gewenste resultaat oplevert;

◇ wat er morgen verandert;

◇ hoe het volledige verhaal uiteindelijk loopt.

Die grens is niet altijd scherp. Toch maakt het verschil veel uit.

Je kunt verantwoordelijkheid nemen voor je handelen zonder verantwoordelijkheid te claimen voor iedere uitkomst.

  • Soms vraagt dat om doorzetten. 
  • Soms om wachten.
  • Soms om opnieuw proberen.
  • Soms om erkennen dat meer kracht niets meer toevoegt. 

Vertrouwen begint dus niet waar handelen eindigt. Het beweegt juist met handelen mee. Je kiest zonder garantie, probeert zonder zekerheid en verandert van richting wanneer de resulaten daarom vragen.

Dat is wat meebewegen werkelijk betekent.

Helder dromen wijst je de weg

7. Meebewegen met een leven dat je niet volledig kunt kiezen

Niemand bepaalt hoe het leven gaat.

Je kiest misschien een opleiding, partner, beroep, woonplaats of richting. Maar rond al die keuzes beweegt een werkelijkheid die zich maar gedeeltelijk laat sturen:

✦ mensen veranderen;

✦ je lichaam verandert;

✦ omstandigheden veranderen;

✦ sommige mogelijkheden verdwijnen;

✦ andere verschijnen voordat je erom hebt gevraagd.

Meebewegen betekent niet dat je jezelf zonder weerstand aan alles overgeeft. Een zeilboot die zijn koers verandert met de wind heeft nog steeds een bestemming. Zo kun jij ook richting houden terwijl omstandigheden veranderen.

Soms betekent dat doorgaan. Soms wachten. Soms een plan aanpassen dat gisteren nog verstandig leek. En soms ontdekken dat een oude richting voorbij is terwijl de nieuwe nog nauwelijks zichtbaar wordt.

Daar komen vertrouwen en meebewegen samen.

Je hoeft niet vooraf te weten waar iedere verandering toe leidt. Je reageert op wat zich aandient, zonder jezelf volledig over te geven aan iedere beweging van buitenaf en zonder te eisen dat het leven zich aan jouw oorspronkelijke plan houdt.

Dat vraagt geen blind optimisme. Het vraagt aandacht.

  • Wat gebeurt er werkelijk?
  • Wat kun je beïnvloeden?
  • Wat vraagt om handelen?
  • Wat moet misschien nog even openblijven?

Je kunt richting hebben zonder de hele route te kennen.

Misschien is dat de TaoMind-kracht van vertrouwen: niet proberen het onbekende uit het leven te verwijderen, maar leren bewegen terwijl het onvoorspelbare aanwezig blijft.

8. Tenslotte

Vertrouwen wordt pas werkelijk zichtbaar wanneer zekerheid wegvalt. Niet wanneer je weet dat alles goedkomt, maar wanneer je dat niet weet en toch kunt blijven kiezen, handelen en bewegen. Soms helpt nadenken, soms vraagt het leven om loslaten, soms om Wu Wei en soms eenvoudig om toe te laten dat je het antwoord nog niet hebt.

Je hoeft het onbekende niet eerst te overwinnen voordat je verder kunt. Misschien is vertrouwen juist ontdekken dat je kunt leven zonder dat de hele weg zichtbaar is. Je kent misschien alleen de plek waar je nu staat en de beweging die op dit moment mogelijk is. Voor de volgende stap kan dat genoeg zijn.

Reacties