Meditatie wordt vaak voorgesteld als een manier om je hoofd leeg te maken. Alsof je pas goed mediteert wanneer gedachten verdwijnen, je lichaam volledig ontspannen is en je een bijzondere staat van innerlijke rust bereikt.
Binnen TaoMind kijken we daar anders naar.
Meditatie is niet bedoeld om ergens te komen. Het is een manier om terug te keren. Naar je ademhaling, je lichaam en het huidige moment. Niet door gedachten weg te drukken, maar door minder met iedere gedachte mee te gaan.
Dat sluit aan bij een belangrijk uitgangspunt van TaoMind: niet meer forceren dan nodig is.
In het oorspronkelijke materiaal over meditatie zien we daarom steeds dezelfde beweging terug. Van buiten naar binnen. Van controle naar vertrouwen. Van mentale druk naar waarnemen. En van voortdurend doen naar momenten waarin je eenvoudig aanwezig kunt zijn.
Meditatie is binnen TaoMind dan ook geen vlucht uit het dagelijks leven. Het is juist een manier om er bewuster middenin te staan.
1. Wat is meditatie binnen TaoMind?
Meditatie begint bij aandacht.
Gedurende een normale dag wordt die aandacht voortdurend verdeeld. Je bent bezig met wat je doet, denkt ondertussen aan iets wat gisteren gebeurde en probeert alvast rekening te houden met wat straks moet gebeuren.
Je lichaam bevindt zich in het heden.
Je gedachten zijn overal.
Meditatie brengt die twee weer dichter bij elkaar.
Daarvoor hoef je geen bijzondere toestand te bereiken. De basis is verrassend eenvoudig:
- je vertraagt;
- je brengt aandacht naar je ademhaling;
- je voelt je lichaam;
- je merkt gedachten op zonder ze onmiddellijk te volgen;
- je keert steeds opnieuw terug naar het huidige moment.
Dat laatste is belangrijk. Meditatie betekent niet dat je aandacht nooit afdwaalt.
Het terugkeren ís onderdeel van de meditatie.
2. Balans is geen stilstand
Meditatie wordt gemakkelijk gekoppeld aan volledige rust. Maar TaoMind ziet innerlijke balans niet als een toestand waarin niets meer beweegt.
Het leven beweegt immers voortdurend.
Er zijn perioden van energie en vermoeidheid, helderheid en verwarring, activiteit en rust. Ook tijdens meditatie blijven gedachten, lichamelijke sensaties en emoties verschijnen.
Balans betekent daarom niet dat al die beweging moet verdwijnen.
Het betekent dat je leert aanwezig te blijven terwijl er beweging is.
Je kunt dat vergelijken met het midden van een wiel. Aan de buitenkant is volop beweging, terwijl het centrum relatief stil blijft.
Meditatie helpt je dat centrum opnieuw te ervaren.
Niet als een plek waar niets gebeurt, maar als een innerlijke ruimte van waaruit je kunt waarnemen wat er gebeurt.
3. Je ademhaling als anker
Je ademhaling is een van de eenvoudigste ingangen naar meditatie.
Ze is altijd aanwezig en beweegt vanzelf.
In.
Uit.
Ontvangen.
Juist daarom past de ademhaling zo goed bij TaoMind. Je hoeft haar niet voortdurend te controleren om haar te laten functioneren.
Wanneer je gespannen bent, kun je merken dat je ademhaling sneller of oppervlakkiger wordt. Door er bewust aandacht aan te geven, verschuift je aandacht van alle gedachten in je hoofd naar een concrete lichamelijke ervaring.
Een eenvoudige TaoMind-meditatie
Ga comfortabel zitten. Een meditatiekussen is niet noodzakelijk; een stoel is prima.
- Zet je voeten rustig op de grond.
- Ontspan je schouders zoveel mogelijk.
- Breng je aandacht naar je ademhaling.
- Voel hoe je buik bij de inademing zacht beweegt.
- Volg daarna de uitademing.
- Wanneer je afdwaalt, merk je dat op en keer je terug naar je ademhaling.
Doe dit een paar minuten.
Niet perfect.
Niet geforceerd.
Je hoeft zelfs niet bewust te proberen rustiger te worden.
Je bent alleen aanwezig bij wat er al gebeurt.
4. Waarom gedachten geen probleem zijn
Een van de grootste misverstanden over meditatie is dat je moet stoppen met denken.
Daardoor kan meditatie juist frustrerend worden.
Je gaat zitten, probeert nergens aan te denken en ontdekt vervolgens hoeveel gedachten er eigenlijk door je hoofd gaan.
Ik moet straks nog boodschappen doen.
Waarom zei ik dat gisteren?
Hoelang zit ik hier eigenlijk al?
Ik kan dit helemaal niet.
De automatische reactie is vaak om die gedachten te willen stoppen.
Binnen TaoMind hoeft dat niet.
Een gedachte mag verschijnen zonder dat je haar hoeft uit te werken.
Je kunt het verschil leren herkennen tussen een gedachte hebben en een gedachte volgen.
Dat is een belangrijke vorm van bewustzijn.
Je merkt op wat er gebeurt, zonder dat alles wat in je hoofd verschijnt onmiddellijk jouw volledige aandacht krijgt.
5. Meditatie en Wu Wei
Hier raakt meditatie rechtstreeks aan Wu Wei: handelen zonder onnodig te forceren.
Ook meditatie kun je namelijk gaan forceren.
Je wilt ontspannen.
Je wilt je hoofd leegmaken.
Je wilt een bepaald gevoel ervaren.
Je wilt goed mediteren.
Daarmee ontstaat precies de spanning waarvan je probeert los te komen.
TaoMind draait het daarom om.
Wat gebeurt er wanneer je tijdens meditatie even niets probeert te bereiken?
Je hoeft gedachten niet te stoppen.
Je hoeft een emotie niet te veranderen.
Je hoeft zelfs niet rustig te worden.
Je observeert.
En vervolgens kijk je wat er gebeurt.
Dat is geen passiviteit. Het vraagt juist aandacht om niet voortdurend automatisch in te grijpen.
6. Van buiten naar binnen
Veel van onze aandacht is gedurende de dag naar buiten gericht.
- Wat moet ik doen?
- Wat wordt er van mij verwacht?
- Wat vinden anderen?
- Wat komt hierna?
Die voortdurende buitenwaartse beweging kan ervoor zorgen dat je minder goed waarneemt wat er binnenin gebeurt.
Meditatie keert die beweging tijdelijk om.
Je richt je aandacht bijvoorbeeld op:
- je ademhaling;
- spanning en ontspanning in je lichaam;
- gedachten die verschijnen;
- emoties die merkbaar worden;
- stilte tussen gedachten en prikkels.
Daarmee sluit meditatie ook aan bij mindfulness: aanwezig zijn bij wat je op dit moment ervaart.
Je hoeft daar niet direct iets mee te doen.
Eerst waarnemen.
Daarna ontstaat eventueel handelen.
7. Stilte geeft ruimte aan intuïtie
Wanneer het rustiger wordt, kan iets anders beter merkbaar worden: intuïtie.
Intuïtie is binnen TaoMind geen magische stem die altijd het juiste antwoord geeft. Het is eerder een subtiele vorm van innerlijk waarnemen die gemakkelijk wordt overstemd door analyse, verwachtingen en mentale druk.
Je kent misschien het gevoel dat je eindeloos over een beslissing nadenkt.
Argumenten voor.
Argumenten tegen.
Nieuwe scenario's.
Nog meer informatie.
Maar het antwoord wordt niet duidelijker.
Meditatie kan dan ruimte creëren waarin je niet nóg harder naar een antwoord zoekt.
Soms merk je pas in die stilte wat een bepaalde mogelijkheid lichamelijk of emotioneel met je doet.
Niet iedere intuïtieve impuls hoeft gevolgd te worden. Maar door stiller te worden, kun je haar tenminste waarnemen.
8. De balans tussen doen en ontvangen
Een belangrijk thema in het bronmateriaal is de balans tussen twee bewegingen: doen en ontvangen.
We zijn vaak goed in doen.
Werken, regelen, oplossen, plannen, bereiken.
Ontvangen krijgt minder aandacht.
Stil zijn. Luisteren. Voelen. Iets laten ontstaan zonder direct te bepalen wat eruit moet komen.
Beide bewegingen zijn nodig.
Te veel doen kan leiden tot uitputting. Alleen maar terugtrekken kan juist tot stilstand leiden.
TaoMind zoekt daarom geen keuze tussen beide.
Het natuurlijke ritme is eerder:
rust → waarnemen → handelen → loslaten → opnieuw rust
Meditatie vormt daarin geen tegenhanger van actie.
Ze kan juist de plek zijn waaruit helderdere actie ontstaat.
9. Mediteren zonder verwachtingen
Ook verwachtingen kunnen meditatie ingewikkelder maken dan nodig is.
Misschien verwacht je dat je je na tien minuten rustig voelt. Of dat dagelijkse meditatie ervoor zorgt dat je minder piekert, betere beslissingen neemt of altijd ontspannen reageert.
Zodra zo'n verwachting ontstaat, ga je controleren.
Werkt het al?
En daarmee ben je opnieuw bezig met een toekomstig resultaat.
Verwachtingsloos mediteren betekent niet dat meditatie geen effect mag hebben. Het betekent dat je tijdens het mediteren niet voortdurend controleert of het gewenste effect al bereikt is.
Je laat de ervaring zich ontvouwen.
Soms is meditatie rustig.
Soms onrustig.
Soms helder.
Soms merk je pas hoeveel spanning er eigenlijk aanwezig is.
Al die ervaringen mogen onderdeel zijn van dezelfde oefening.
10. Meditatie hoeft niet altijd zittend
TaoMind beperkt meditatie niet tot stilzitten met gesloten ogen.
De essentie is aandacht.
Daarom kan ook een gewone dagelijkse handeling een meditatief karakter krijgen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- langzaam wandelen en bewust je voeten voelen;
- eten zonder ondertussen naar een scherm te kijken;
- douchen en aandacht geven aan temperatuur en aanraking;
- bewust luisteren tijdens een gesprek;
- één taak uitvoeren zonder voortdurend te schakelen;
- een paar ademhalingen nemen voordat je ergens op reageert.
Een mooi principe uit het bronmateriaal is om een eenvoudige handeling af en toe te ervaren alsof je haar voor de eerste keer doet.
- Wat voel je werkelijk?
- Wat zie je?
- Wat hoor je?
Zo wordt meditatie minder iets wat je tien minuten per dag doet en meer een kwaliteit van aandacht die je gedurende de dag kunt terugvinden.
11. Begin klein
Je hoeft niet direct twintig of dertig minuten te mediteren.
Binnen TaoMind past juist het principe dat verandering klein mag beginnen.
Een bewuste ademhaling kan al een onderbreking zijn van een automatische reactie.
Drie minuten stilte kunnen voldoende zijn om op te merken hoe druk je hoofd eigenlijk is.
Vijf minuten bewust zitten kan een moment worden waarop je opnieuw contact maakt met je lichaam.
Een eenvoudig begin kan zijn:
- Kies dagelijks één rustig moment.
- Begin met vijf minuten.
- Gebruik je ademhaling als anker.
- Laat gedachten komen en gaan.
- Beoordeel achteraf niet of de meditatie 'goed' was.
Consistentie hoeft daarbij geen nieuwe vorm van prestatiedruk te worden.
Meditatie is geen wedstrijd.
12. Meditatie als onderdeel van TaoMind
Meditatie staat binnen TaoMind uiteindelijk niet op zichzelf.
Ze raakt aan bijna alle belangrijke principes.
Aan loslaten, omdat je gedachten niet hoeft vast te houden.
Aan leegte, omdat je ruimte laat ontstaan.
Aan innerlijke rust, omdat niet iedere prikkel een reactie vraagt.
Aan natuurlijk ritme, omdat je actie afwisselt met vertraging.
Aan vertrouwen, omdat je niet voortdurend hoeft te weten wat er hierna komt.
En aan Wu Wei, omdat je ontdekt dat niet iedere verandering door kracht hoeft te worden afgedwongen.
Daarom is meditatie binnen TaoMind minder een techniek dan een manier om telkens opnieuw terug te keren naar dezelfde eenvoudige plek:
hier.
13. Tenslotte
Meditatie hoeft niet mysterieus te zijn.
Je hoeft geen leeg hoofd te krijgen, geen bijzondere ervaringen te hebben en ook geen perfecte meditatiehouding aan te nemen.
Je hoeft alleen te beginnen met waarnemen.
Je ademhaling.
Je lichaam.
Je gedachten.
De ruimte tussen alle dingen die gedurende een dag om je aandacht vragen.
Soms ontdek je daar rust. Een andere keer juist onrust. Beide vertellen iets over wat er op dat moment aanwezig is.
TaoMind vraagt niet om daar onmiddellijk iets van te maken.
Eerst aanwezig zijn.
Eerst voelen.
Eerst luisteren.
En pas daarna kijken welke beweging nodig is.
Misschien is dat uiteindelijk de kracht van meditatie binnen TaoMind: je leert niet hoe je aan het leven ontsnapt, maar hoe je steeds opnieuw kunt terugkeren naar jezelf terwijl het leven gewoon doorgaat.
PS: Wil jij je nog meer verdiepen in Taomind, Moderne Ho'oponopono of Droomkracht? Ontdek het hier
