Core sjamanisme

Core sjamanisme, ook wel core shamanism genoemd, is een moderne spirituele methode die gebruikmaakt van technieken uit verschillende sjamanistische tradities. De benadering werd ontwikkeld door de Amerikaanse antropoloog Michael Harner (1929–2018), die overeenkomsten onderzocht tussen sjamanistische praktijken uit verschillende culturen.

Het doel van core sjamanisme is om bepaalde sjamanistische ervaringen en technieken toegankelijk te maken zonder dat iemand zich bij één specifieke religieuze of culturele traditie hoeft aan te sluiten. Vooral de sjamanistische reis, het contact met spirituele helpers en het werken met bewustzijnstoestanden staan centraal.

1. Wat is core sjamanisme?

Core sjamanisme is een verzameling spirituele technieken die Michael Harner vanaf de jaren zeventig ontwikkelde en onderwees. Hij baseerde zijn methode op zijn antropologische onderzoek en ervaringen met sjamanistische tradities, waaronder die van inheemse gemeenschappen in Zuid-Amerika.

Harner zocht naar werkwijzen die volgens hem in verschillende sjamanistische culturen terugkwamen.

De belangrijkste kenmerken zijn:

✦ Sjamanistische reizen: bewust een bijzondere innerlijke ervaring oproepen om een spirituele wereld te verkennen.

✦ Ritmisch trommelen: herhalende trommelklanken gebruiken om concentratie en een veranderde bewustzijnstoestand te ondersteunen.

✦ Spirituele helpers: contact zoeken met kracht- of hulpdieren en andere spirituele begeleiders.

✦ Spirituele genezing: rituelen uitvoeren die binnen de methode gericht zijn op herstel en welzijn.

✦ Directe ervaring: persoonlijke spirituele ervaringen belangrijker vinden dan het volgen van een vast geloofssysteem.

Core sjamanisme heeft geen uniforme godenleer of heilige geschriften. De nadruk ligt op het leren en toepassen van technieken.

2. Wie was Michael Harner?

Michael Harner was een Amerikaanse antropoloog die onderzoek deed naar verschillende inheemse culturen. Hij verrichtte onder andere veldwerk bij de Shuar in het Amazonegebied.

Zijn ervaringen en onderzoek vormden de basis voor zijn boek The Way of the Shaman uit 1980. Daarin beschreef hij sjamanistische technieken en presenteerde hij een methode waarmee westerse belangstellenden deze konden leren.

In 1985 richtte hij de Foundation for Shamanic Studies op, een organisatie die zich richt op onderwijs in core sjamanisme en ondersteuning van het behoud van traditionele sjamanistische kennis.

Zijn benadering onderscheidde zich op drie punten:

◆ Vergelijking: technieken uit verschillende tradities werden naast elkaar onderzocht.

◆ Selectie: Harner koos werkwijzen die hij als algemeen toepasbaar beschouwde.

◆ Onderwijs: hij ontwikkelde trainingen waarin deelnemers deze technieken konden oefenen.

Core sjamanisme is daarmee een moderne, samengestelde methode en geen ongewijzigde voortzetting van één oorspronkelijke sjamanistische traditie.

3. Hoe werkt een sjamanistische reis?

De sjamanistische reis is een centrale oefening binnen core sjamanisme. De deelnemer probeert met behulp van ritmisch trommelen een veranderde bewustzijnstoestand te bereiken.

Tijdens deze ervaring worden innerlijke beelden, ontmoetingen en gebeurtenissen verkend. Binnen de methode worden deze opgevat als ervaringen in een spirituele werkelijkheid.

Harner onderscheidde drie gebieden:

◇ Onderwereld: een spirituele wereld die vaak via een denkbeeldige opening in de aarde wordt betreden en waarin onder andere krachtdieren kunnen worden ontmoet.

◇ Middenwereld: de spirituele dimensie van de gewone wereld, waarin onder andere natuurgeesten en andere spirituele wezens kunnen voorkomen.

◇ Bovenwereld: een spirituele wereld die vaak wordt geassocieerd met leraren en andere begeleidende wezens.

Een eenvoudige sjamanistische reis verloopt doorgaans als volgt:

1. De deelnemer kiest een vraag of bedoeling.
2. Er klinkt een regelmatig trommelritme.
3. De deelnemer stelt zich een ingang naar een spirituele wereld voor.
4. Tijdens de reis worden beelden en ontmoetingen ervaren.
5. Een verandering in het trommelritme geeft het signaal om terug te keren.

Binnen core sjamanisme worden deze ervaringen spiritueel geïnterpreteerd.

4. Wat is de relatie tussen core sjamanisme, Huna en Hawaiiaanse spiritualiteit?

Core sjamanisme en moderne Huna hebben enkele overeenkomsten. Beide benaderingen besteden aandacht aan innerlijke ervaringen, spirituele krachten en de relatie tussen mensen en hun omgeving.

Er zijn echter belangrijke verschillen.

❖ Core sjamanisme: een door Michael Harner ontwikkelde methode waarin sjamanistische reizen en spirituele helpers centraal staan.

❖ Moderne Huna: een verzameling moderne spirituele benaderingen die Hawaiiaanse begrippen gebruiken, waaronder de zeven principes van Serge Kahili King.

❖ Traditionele Hawaiiaanse spiritualiteit: religieuze en culturele tradities met eigen godheden, voorouderlijke beschermgeesten, rituelen en gespecialiseerde deskundigen, zoals kahuna.

Binnen traditionele Hawaiiaanse gebruiken bestaan spirituele praktijken die raakvlakken hebben met wat tegenwoordig sjamanisme wordt genoemd. Denk aan het contact met voorouders, rituele genezing en de spirituele betekenis van de natuur.

Dat betekent niet dat traditionele Hawaiiaanse spiritualiteit hetzelfde is als core sjamanisme. De Hawaiiaanse tradities hebben een eigen geschiedenis, taal en culturele achtergrond.

Ook moderne ho'oponopono, Huna en core sjamanisme zijn afzonderlijk ontwikkelde systemen, ondanks hun gedeelde belangstelling voor spiritualiteit en bewustzijn.

5. Tenslotte

Core sjamanisme is een moderne spirituele methode die Michael Harner ontwikkelde op basis van zijn onderzoek naar verschillende sjamanistische tradities. De sjamanistische reis, ritmisch trommelen en het contact met spirituele helpers vormen de belangrijkste onderdelen.

De methode heeft raakvlakken met moderne Huna, Ho'oponopono en bepaalde aspecten van Hawaiiaanse spiritualiteit, maar kent een andere oorsprong. Core sjamanisme is een zelfstandige moderne benadering en geen traditionele Hawaiiaanse leer.