Mindfulness

In deze kennisbank vind je uitgebreide informatie over mindfulness, bewust aanwezig zijn en de verschillende begrippen en vormen van beoefening die daarbij horen. Lees meer over aandacht, acceptatie, niet-oordelen, loslaten, compassie en gewaar zijn, maar ook over lichaamsbewustzijn, de innerlijke waarnemer en open bewustzijn.

Daarnaast vind je informatie over meditatievormen en technieken zoals de bodyscan, loopmeditatie, zittende meditatie, ademhalingsoefeningen, mantra en concentratiemeditatie, en over bredere onderwerpen zoals Zen, niet-hechting en psychische flexibiliteit.

Bekijk hieronder alle onderwerpen en ontdek de verschillende kanten van mindfulness.

Aandacht
In een wereld vol prikkels en afleiding is aandacht een van de meest waardevolle...
Aandachtsanker
In een wereld vol afleiding is het makkelijk om je aandacht te verliezen....
Ademhalingsoefeningen
Ademhalingsoefeningen zijn bewuste technieken waarbij de ademhaling wordt...
Acceptatie
Acceptatie is het volledig toelaten van wat er op dit moment is, zonder verzet...
Beginner's mind
Beginner’s mind is de kunst om te kijken zonder te weten. Het is een...
Bodyscan
De body scan is een van de meest directe manieren om uit je hoofd te komen en...
Compassie
Compassie is het vermogen om met zachtheid en begrip te reageren op pijn, zowel...
Compassievolle vriendelijkheid
In een wereld waarin we vaak streng zijn voor onszelf en snel oordelen over...
Concentratie meditatie
In een wereld vol prikkels en afleiding is focus een van de meest waardevolle...
Eénpuntige concentratie
In een wereld vol prikkels en afleidingen wordt het steeds moeilijker om je...
Formele en Informele Beoefening
Mindfulness is niet alleen iets wat je doet op een meditatie kussen. Het is een...
Gedachten als wolken
Veel mensen ervaren hun gedachten als iets wat hen overkomt of zelfs...
Gedachtengolven
Gedachten kunnen soms overweldigend aanvoelen, alsof ze je meenemen in hun...
Geduld
Geduld is het vermogen om rustig en kalm te blijven, juist wanneer dingen niet...
Gegrond zijn
Wanneer je wordt meegesleept door gedachten, emoties of prikkels, kun je het...
Gewaar zijn
In een wereld waarin we constant gericht zijn op doen, denken en reageren,...
Innerlijke stilte
In een wereld vol geluid en gedachten ligt er een stille plek in jezelf....
Innerlijke waarnemer
In ieder mens zit een stille plek die kijkt, zonder te oordelen. De innerlijke...
Leegte
Leegte, ook wel śūnyatā genoemd, is een van de meest diepgaande en...
Lichaamsbewustzijn
Lichaamsbewustzijn is het vermogen om aandacht te geven aan wat er in je lichaam...
Lichaamsscan
In een wereld waarin we veel in ons hoofd leven, raken we vaak het contact met...
Loopmeditatie
Niet alle meditatie hoeft stil te zijn. Soms ontstaat juist in beweging de...
Loslaten
Loslaten is het vermogen om gedachten, emoties en situaties niet langer vast te...
Mantra
Een mantra is meer dan alleen een woord of klank die je herhaalt. Het is een...
Niet-hechting
In het leven hebben we de neiging om vast te houden. Aan gedachten, aan mensen,...
Niet Oordelen
Niet oordelen betekent dat je leert kijken naar wat er is, zonder er direct een...
Open Bewustzijn
Waar concentratie draait om focus, draait open bewustzijn om ruimte. Het is de...
Oprechte nieuwsgierigheid
In een wereld waarin we snel oordelen, invullen en reageren, is oprechte...
Psychische flexibiliteit
Psychische flexibiliteit is het vermogen om open te blijven voor wat je ervaart,...
Transcendente Meditatie (TM)
Soms ligt de grootste rust niet in focussen, maar in loslaten. Transcendente...
Zelfcompassie
We zijn vaak milder voor anderen dan voor onszelf. Waar we begrip tonen naar een...
Zelfobservatie
Zelfobservatie is een fundamentele vaardigheid binnen mindfulness en...
Zen
In een wereld vol denken, zoeken en analyseren wijst Zen naar iets eenvoudigs:...
Zittende meditatie
In een wereld die voortdurend in beweging is, biedt zittende meditatie een...

Mindfulness draait in de kern om bewust aanwezig zijn bij wat je op dit moment ervaart. Gedachten, emoties, lichamelijke gewaarwordingen en gebeurtenissen kunnen worden opgemerkt zonder er automatisch in mee te gaan of er onmiddellijk een oordeel aan te verbinden. Begrippen als aandacht, acceptatie, geduld, niet-oordelen en oprechte nieuwsgierigheid beschrijven verschillende kanten van deze houding.

Binnen mindfulness speelt ook de manier waarop we met gedachten en emoties omgaan een belangrijke rol. Onderwerpen als loslaten, niet-hechting, zelfcompassie, de innerlijke waarnemer en psychische flexibiliteit laten zien dat mindfulness niet alleen over concentratie gaat. Het gaat ook over het ontwikkelen van een andere verhouding tot wat zich in onze innerlijke belevingswereld aandient.

Daarnaast bestaan er verschillende manieren om mindfulness en bewuste aandacht te beoefenen. De bodyscan en lichaamsscan richten de aandacht op lichamelijke gewaarwordingen, terwijl ademhalingsoefeningen en een aandachtsanker een focuspunt kunnen bieden. Bij zittende meditatie, loopmeditatie, concentratiemeditatie en open bewustzijn wordt aandacht weer op verschillende manieren gebruikt. Ook onderwerpen als mantra, Zen en formele en informele beoefening hebben binnen deze bredere wereld van aandacht en meditatie een plaats.

Mindfulness heeft daardoor duidelijke raakvlakken met psychologie, meditatie en persoonlijke groei. Aandacht, emoties, zelfobservatie, acceptatie en bewustzijn spelen binnen meerdere van deze kennisgebieden een rol. Ook met slapen en dromen bestaan interessante verbindingen, omdat aandacht en bewustzijn niet alleen bepalen hoe we onze ervaringen overdag waarnemen, maar ook een rol kunnen spelen in de manier waarop we omgaan met gedachten, ontspanning en innerlijke ervaringen.

Door de verschillende onderwerpen afzonderlijk te verkennen, ontstaat een breder beeld van mindfulness: niet alleen als meditatietechniek, maar als een verzameling inzichten, houdingen en vormen van beoefening rond aandacht, bewustzijn en aanwezig zijn in het huidige moment.