Meditatie

In deze kennisbank vind je uitgebreide informatie over meditatie, meditatieve tradities en de verschillende manieren waarop aandacht, bewustzijn en innerlijke stilte worden beoefend. Lees meer over meditatievormen zoals vipassana, samatha, zazen, anapanasati, loving-kindness en tonglen, maar ook over begrippen als samadhi, dhyana, satori en shunyata.

Daarnaast vind je informatie over ademhaling, mantra’s, pranayama, kundalini, koans, mandala’s en andere praktijken en begrippen uit het boeddhisme, hindoeïsme, yoga, tantra en Zen.

Bekijk hieronder alle onderwerpen en ontdek de veelzijdige wereld van meditatie.

Anapanasati
Anapanasati , wat "mindfulness van de ademhaling" betekent in het...
Bhavana
Bhavana is een Sanskriet- en Pali-term die "ontwikkeling,"...
Bodhisattva
Een Bodhisattva is een centraal figuur in het Mahayana-boeddhisme, en wordt...
Chanting
Chanting is een spirituele praktijk waarin heilige teksten, mantra’s, of...
Deva
Deva is een Sanskrietterm die wordt gebruikt om een goddelijke, lichtgevende of...
Dhyana
Dhyana , een Sanskrietterm die vaak wordt vertaald als "meditatie" of...
Dzogchen
Dzogchen, wat "Grote Perfectie" betekent, is een meditatieve en...
Ekagrata
Ekagrata is een Sanskrietterm die "éénpuntige...
Japa
Japa is een meditatieve praktijk waarin een mantra of een goddelijke naam...
Kinhin
Kinhin is een vorm van loopmeditatie die wordt beoefend binnen de Zen-traditie....
Koan
Een koan is een raadsel of paradox dat wordt gebruikt in Zen-boeddhistische...
Kundalini
Kundalini is een meditatieve praktijk die gericht is op het activeren en...
Laya
Laya is een Sanskrietterm die "oplossen" of "verdwijnen"...
Loving-kindness
Loving-kindness , ook bekend als Metta-meditatie , is een vorm van meditatie die...
Manasikara
Manasikara is een Pali-term die in het boeddhisme verwijst naar aandacht,...
Mandala
Een mandala is een symbool, patroon of tekening dat vaak wordt gebruikt als een...
Mudita
Mudita is een boeddhistisch concept en meditatieve praktijk die gericht is op...
Mudra
Mudra’s zijn specifieke handgebaren of -houdingen die worden gebruikt in...
Nada
Nada is een Sanskrietterm die "geluid" of "vibratie"...
Nirvana
        @page { size: 21cm 29.7cm;...
Noble Silence
Noble Silence , of "Ariya Silence" in het Pali, is een praktijk van...
Pranayama
Er is iets bijzonders aan ademhaling. Het is altijd aanwezig, altijd in...
Samadhi
Samadhi is een Sanskrietterm die wordt vertaald als "eenheid,"...
Samatha meditatie
Samatha , wat "kalmeren" of "stilte" betekent in het Pali,...
Satipatthana
Satipatthana , wat "het vestigen van mindfulness" betekent in het...
Satori
Satori is een Japans woord dat in de Zen-boeddhistische traditie wordt gebruikt...
Savasana
Savasana , ook wel bekend als de lijkhouding , is een eenvoudige maar krachtige...
Shamatha
Shamatha , wat "kalme verblijf" betekent in het Sanskriet, is een...
Shunyata
Shunyata , vaak vertaald als "leegte," is een fundamenteel concept in...
Tantra
Tantra is een spirituele traditie die haar wortels heeft in het hindoeïsme...
Trataka
Trataka is een yogische meditatiepraktijk waarbij je je aandacht focust op een...
Tonglen
Tonglen is een diepgaande meditatiepraktijk uit de Tibetaanse boeddhistische...
Vajrayana
Vajrayana , wat letterlijk "Het Diamanten Voertuig" of "Het...
Vipaka
Vipaka is een Sanskriet- en Pali-term die letterlijk "rijping" of...
Vipassana
        @page { size: 21cm 29.7cm;...
Yama
Yama is een Sanskrietterm die "beheersing" of "onthouding"...
Yogi
Een Yogi (of Yogini voor vrouwen) is iemand die zich toelegt op het beoefenen...
Zazen meditatie
Zazen is een meditatieve praktijk uit de Zen-boeddhistische traditie die...

Meditatie kent geen enkele oorsprong, vorm of methode. Door de eeuwen heen hebben verschillende spirituele en filosofische tradities eigen manieren ontwikkeld om aandacht, bewustzijn, concentratie, inzicht en innerlijke stilte te onderzoeken. Daardoor omvat het begrip meditatie tegenwoordig een grote verscheidenheid aan praktijken en ideeën.

In deze kennisbank vind je bijvoorbeeld meditatievormen als anapanasati, vipassana, samatha, shamatha, zazen, kinhin, loving-kindness en tonglen. Sommige richten zich sterk op de ademhaling of concentratie, terwijl bij andere juist open waarneming, compassie, inzicht of contemplatie een belangrijke plaats inneemt. Begrippen als dhyana, samadhi, satipatthana, ekagrata en bhavana geven meer inzicht in de historische en filosofische achtergronden waaruit verschillende meditatieve tradities zijn ontstaan.

Meditatie is bovendien nauw verweven met bredere religieuze en spirituele tradities. Daarom komen ook onderwerpen als boeddhisme, Zen, Vajrayana, Dzogchen, tantra en yoga aan bod, naast begrippen en praktijken zoals kundalini, mantra, japa, pranayama, mudra, mandala, koan en chanting. Begrippen als nirvana, satori en shunyata laten daarnaast zien dat meditatie binnen sommige tradities onderdeel is van een veel bredere visie op bewustzijn, werkelijkheid en menselijke ontwikkeling.

Tegelijk hoeft meditatie niet uitsluitend vanuit een religieuze of spirituele achtergrond te worden bekeken. Aandacht, ademhaling, concentratie en het observeren van gedachten en emoties hebben ook raakvlakken met moderne psychologie, mindfulness en persoonlijke groei. Hierdoor kunnen traditionele en hedendaagse perspectieven naast elkaar bestaan, zonder dat ze noodzakelijk hetzelfde over meditatie zeggen.

Vanuit meditatie zijn er bovendien natuurlijke verbindingen met andere kennisbanken van Helder Dromen, zoals mindfulness, psychologie, persoonlijke groei, persoonlijk meesterschap en taoïsme. Door de verschillende begrippen, tradities en meditatievormen afzonderlijk te verkennen, ontstaat een breder beeld van meditatie en de vele manieren waarop mensen door de eeuwen heen aandacht, bewustzijn en hun innerlijke belevingswereld hebben onderzocht.